Radioactief jodium-131 (I-131) is een isotop met een halfwaardetijd van ongeveer acht dagen. Het vervalt snel in de omgeving en wordt breed medisch toegepast, met name bij schildklieraandoeningen.

Behandeling van hyperthyreoidie

Bij een overactieve schildklier (te veel thyroxine) wordt I-131 oraal ingenomen. De schildklier absorbeert het jodium, waarna de straling de overactieve cellen selectief vernietigt. Een multidisciplinair team (radioloog, endocrinoloog, oncoloog, chirurg) begeleidt de behandeling. Na inname wordt het merendeel via urine uitgeplast (eerste twee dagen), de rest via zweet, slijm, tranen, etc. Patiënten worden geadviseerd enkele dagen nauw contact te vermijden.

Behandeling van schildklierkanker

Snel delende kankercellen zijn gevoelig voor straling. I-131 wordt gebruikt als brachytherapie (korte-afstandsstraling): direct geïmplanteerd of toegediend aan het tumorgebied. Voordelen: minder straling voor gezond weefsel, gelokaliseerde behandeling, kosteneffectief.

Diagnostische beeldvorming

De schildklier neemt jodium op, waardoor I-131 ideaal is voor nucleaire geneeskundige scans. Na injectie, inname of inademing verzamelt de radiotracer in de schildklier en zendt gammastraling uit, gedetecteerd door PET-scanner, gammacamera of sonde. Beelden tonen functie en anatomie. De tracer vervalt van nature via urine/ontlasting binnen uren tot dagen.