Roos (pityriasis capitis) is een schilfering van de hoofdhuid zonder ontsteking. Het is geen hygiëneprobleem, maar een interactie tussen talgproductie, gist (Malassezia) en individuele gevoeligheid.

Belangrijkste risicofactoren

• Geslacht & leeftijd: jongens/mannen vaker dan vrouwen/meisjes; start na puberteit (meer talg), piek 20–50 jaar, afname na 50.
• Vette hoofdhuid (seborroeïsche dermatitis): overproductie sebum → voedsel voor Malassezia → irritatie → versnelde hudceldeling → schilfers.
• Malassezia-gist: leeft op ieders hoofdhuid; bij gevoeligen triggert het immunereactie.
• Andere huidziektes: psoriasis, eczeem, contactdermatitis vergroten kans op roos.
• Stress, ziekte, vermoeidheid: versterken schilfering.
• Haarverzorging: te zelden wassen (opbouw talg/schilfers) OF te vaak/agressief wassen (irritatie, barrièreschade). Haarproducten (gel, lak, mousse) kunnen irriteren.
• Verzwakt immuunsysteem: HIV, neurologische aandoeningen (Parkinson), chemotherapie → meer roos.

Wat roos NIET is

• Geen teken van slechte hygiëne.
• Geen schimmel die 'springt' van hoofd naar hoofd (Malassezia zit al op iedereen).
• Geen besmettelijke ziekte.

Effectieve aanpak

• Antiroos-shampoo's (actieve stoffen): ketoconazol, ciclopirox, zinkpyrithion, seleniumsulfide, koolteer, salicylzuur. Afwisselen 2 typen voorkomt tolerantie.
• Laat shampoo 5 min inwerken; was 2–3x/week.
• Zachte, parfumvrije shampoo op niet-behandeldagen.
• Stressmanagement, gezond dieet (omega-3, zink, B-vitaminen), voldoende slaap.
• Zonlicht (matig) kan helpen (UV remt Malassezia).

Wanneer naar huisarts/dermatoloog?

• Geen verbetering na 4–6 weken correct shampoo-gebruik.
• Rode, geïrriteerde, pijnlijke hoofdhuid (seborroeïsche dermatitis/psoriasis).
• Haaruitval, korstjes, open wonden.
• Twijfel over diagnose.