Droge, rode, jeukende huid rond de mond (perioraal gebied) is vervelend en zichtbaar. Oorzaken variëren van eenvoudige irritatie tot specifieke dermatosen.
Veelvoorkomende oorzaken
- Periorale dermatitis: rode, kleine papules/pustels rond mond (sparend vermillionrand lippen). Vrouwelijk 20–45 jaar. Getriggerd door: sterke corticosteroïden op gezicht, fluor tandpasta, zware crèmes, make-up, hormonen.
- Contactdermatitis (allergisch/irritant): tandpasta (SLS, menthol, fluor), lipbalsem (parfum, balsam van Peru), cosmetica, sieraden (nikkel), instrumenten (fluit/gitaar).
- Atopisch eczeem: droge, jeukende, rode plekken; vaak ook elders (elleboogkrochten, knieholten).
- Seborroeïsche dermatitis: rode, schilferende vlekken neusvleugels, kin, voorhoofd – kan tot mond rand lopen.
- Interne oorzaken: ijzertekort, B-vitaminetekorten, coeliakie, schildklieraandoeningen (hypothyreoidie).
- Gewoontes: lippen likken (slijm droogt uit → irritatie), mondademen, wind/koud.
Behandeling: stapsgewijs
- Stop alle potentiële triggers: fluorvrije tandpasta, parfumvrije lipbalsem (petrolatum/bijenwas), geen make-up rond mond, geen zware crèmes.
- Zachte reiniging: lauw water, zeepvrije reiniger.
- Hydrateren: 2x/dag parfumvrije crème (ceramiden, ureum, glycerine).
- OTC: hydrocortison 1% max 3–5 dagen op gezicht (risico atrofie/periorale dermatitis). Beter: tacrolimus 0,03%/pimecrolimus 1% (recept, geen atrofie).
- Orale antihistaminica (cetirizine) bij jeuk/slaap.
Receptbehandeling (huisarts/dermatoloog)
- Periorale dermatitis: oraal tetracycline/doxycycline (6–12 wkn, anti-inflammatoir) + topicaal metronidazol/erythromycine. Geen corticosteroïden!
- ECZEEM/dermatitis: topicaal corticosteroïden (kracht naar locatie) of calcineurine-remmers.
- Fototherapie bij therapieresistente jeuk.
Praktische tips
- Geen hete douches/baden op gezicht.
- Havermout/zoutbad (gezichtskompres) kalmeert.
- Vochtinbrengen binnen 3 min na wassen (vasthouden vocht).
- SPF 30+ dagelijks (zon verergerdt roodheid).
Rode vlaggen
- Geen verbetering na 2 weken triggervermijding + basiszorg.
- Uitslag verspreidt naar ogen/neus/ogen.
- Pijn, zwelling, koorts, open wonden.
- Slaapstoornis door jeuk.
Diagnose is cruciaal: periorale dermatitis verergert door corticosteroïden. Laat huisarts/dermatoloog kijken.
