Peuters (1-3 yr) verlaten babyfase, nog niet voorschools. Kenmerkend: sprong in motoriek, mentale redenering, begin sociaal-emotionele groei.

Fysieke ontwikkeling

Erikson: benenspieren → zelfstandig lopen/verkennen. Grof (lopen, rennen, klimmen) + fijn (grijpen, manipuleren) = minder afhankelijkheid, meer autonomie.

Cognitieve ontwikkeling

Piaget: 1-3 yr = symbolisch denken (voorwerpen = woorden). Verwijzen naar afwezige objecten. Nog geen perspectiefname (egocentrisme). 3-jarig kan alleen beschrijven wat hij zelf ziet.

Persoonlijkheidsontwikkeling

Rouge-test (Feldman): rood vlekje op voorhoofd. Vanaf 2 yr: zich herkennen in spiegel, vlek afvegen = zelfconcept. Woordenschat: 'mijn', 'nee', 'mama', 'papa' = individualisatie, zich zien als losstaand persoon.

Sociale ontwikkeling

Erikson: autonomie vs schaamte. Zelfvoorziening (lopen naar speelgoed) vs sociale manipulatie (iemand laten brengen). Ouder berispt in 'verschrikkelijke tweeën' → kind worstelt met eigenwaarde en schaamte.

Deze jaren leggen de basis voor identiteit, zelfvertrouwen en sociale vaardigheden.