"Spelen is een kinder werk" – het belang is enorm. Zero to Three (National Center for Infants, Toddlers and Children) identificeert minstens vier ontwikkelingsfuncties.

Typen spel & ontwikkeling

11 soorten (Montana State Univ.): onbezette, solitaire, toeschouwende, motorisch-fysieke, constructieve, fantasiespel – in continuüm 3 mnd tot 3 yr. Baby's: willekeurige bewegingen. Kleuters: kijken naar anderen → met anderen spelen. Spel dwingt door mijlpalen naar volwassenheid.

Cognitieve functie

Leren door doen. Regels onthouden, processen doorgronden. Taal, wereldbegrip. Maten, vormen, kleuren, texturen. Peek-a-boo = objectpermanentie. Telspelletjes = cijfers. Creativiteit, verbeelding, probleemoplossing, besluitvaardigheid.

Fysieke functie

Sterke spieren, botten, uithoudingsvermogen. Hersenen ontwikkelen via interactie met omgeving. Buiktijd → nekspieren. Kruipen, lopen, rennen, springen = grove motoriek. Speelgoed oppakken, kleuren, bouwen, handgebaren = fijne motoriek. Evenwicht, snelheid, coördinatie.

Sociale functie

Om beurten, delen, regels, onderhandelen, samenwerken, conflictoplossing. Ongepast gedrag (slaan) leren corrigeren. Vriendelijkheid, empathie, zelfbeheersing. Morale ontwikkeling, gevolgen begrijpen.

Emotionele functie

Begint met ouder-binding. Samen spelen = geliefd voelen, zelfvertrouwen, gezonde relaties. Winnen leren, teleurstelling verwerken. Wereld beheersen → vaardigheden, kennis, veerkracht. Interesses en sterke punten ontdekken.

Spel is geen luxe – het is de motor van ontwikkeling.