Rode, pijnlijke, warme huid na onbeschermde UV-blootstelling (zon, solarium, riflectie sneeuw/water/auto). Symptomen: 2-6u na blootstelling, piek 12-24u. Eritheem, eventueel bellen (2e graad), zwelling, pijn. Systemisch: koorts, misselijkheid, hoofdpijn, dehydratie (zonnestich).
| Aandoening | Verschillen | Diagnostiek |
| Rosacea | Chronisch, flushing, papules/pustules, teleangiectasieën; geen acute UV-tijdsrelatie | Klinisch; geen extra labs |
| SLE (systemische lupus erythematosus) | Vlinderuitslag (malar rash) na zon; systemisch: koorts, artralgieën, nefritis | ANA, anti-dsDNA, anti-Sm, complement, nier/leverfunctie, volle bloedtelling |
| Polymorf lichtuitbarsting (PMLE) | Jeukende bultjes/bellen op zonngebloote gebieden (decolleté, armen); vroege zomer; herhaald | Klinisch; fototest bevestigt |
| Fototoxische/fotoallergische reactie | Medicament/geurstof + UV → uitslag; scherpe grens beklede huid | Medicatieoverzicht, fototest, fotopatchtest |
Fototesten (specialistische indicatie)
- **Indicatie:** Patiente die **ondanks strikte zonbescherming** blijft reageren met extreme gevoeligheid (uitslag, bellen, jeuk, netelroos) bij minimale UV.
- **Methode:** Blootstelling kleine huidgebieden aan gecalibreerde UVA/UVB doses (monochromator of gefilterde bron). Aflezen na 24-48-72u.
- **Positief bij lage dosis** → bevestigt abnormale UV-gevoeligheid (foto(over)gevoeligheid, porfyrie, lupus, PMLE, actinic prurigo, xeroderma pigmentosum).
- **Opvolging:** Medicatie-evaluatie (fototoxische middelen: tetracyclinen, thiaziden, NSAID's, retinoïden, sulfonamiden, amiodaron, etc.), eventueel huidbioptie voor differentiaal.
Behandeling zonnebrand (ondersteunend)
- Koelen: lauwe douche, koele compressen, aloe vera gel.
- Hydratatie: oraal (water, elektrolyten), topicaal (panthenol, hyaluronzuur, ceramiden).
- Pijn: paracetamol/ibuprofen.
- Bellen: **niet openprikken**; sterielverband bij open bellen.
- Strikte zonvermijding tot volledige genezing.
Preventie blijft beste genezing
SPF 30+ brede spectrum, herhalen, beschermende kleding, schaduw 11-15u, geen solaria. Kinderen <1 jaar: geen directe zon.
Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win