Oorzaak: Urushiol-olie

Gifsumak (poison ivy) bevat **urushiol**, een krachtig allergeen. Contact → allergische contactdermatitis type IV. Rode, lineaire strepen (volgens plantbeweging), met verhoogde bultjes/bellen, intense jeuk, zwelling. Vloeistof uit bellen = eigen inflammatoir exsudaat, **geen** urushiol (niet besmettelijk).

Herkenning plant

**Drie bladeren** ('leaves of three, let it be'), rode stengel, groeit als klimplant of struik. Ook gif-eik (poison oak) en gif-sumak (poison sumac) bevatten urushiol.

Tijdlijn

• Reactie: 12-48 uur na blootstelling (eerdere herhaling = sneller).
• Piek: 1-5 dagen.
• Duur: 2-4 weken (zonder behandeling).

Thuisbehandeling

• **Direct na contact:** Huid & kleding wassen met water & zeep (binnen 10-30 min), nagels schoonborstelen.
• **Symptomatisch:** Hydrocortison 1% crème (lichte gevallen), oraal antihistaminicum (cetirizine, loratadine), calamine lotion, havermoutbad (colloïdaal), koele natte compressen 3x/dag 15-30 min.
• **Nooit** bellen openprikken → infectierisico.

Medische behandeling (ernstige gevallen)

• Gezicht/ogen/genitalia betrokken, uitgebreid (>20% BSA), extreme zwelling, infectie (secundair).
• Orale corticosteroïden (prednison 0,5-1 mg/kg, tapering over 2-3 weken) – **kortdurend**.
• Orale antibiotica bij bewijs van bacteriële superinfectie.

Preventie

• Beschermende kleding (lange mouwen, broek, sokken, handschoenen) bij tuinieren/wandelen.
• Barrièrecrème met **bentoquatam** (IvyBlock) vóór blootstelling.
• Plant herkennen & vermijden. Huid & kleding direct wassen na mogelijke contact.
• Koel houden (warmte verergerd jeuk).

Waarschuwing

Nooit gifsumak verbranden. Rook draagt urushiol deeltjes → inhalatie → ernstige longreacties, oogschade, systemische allergie. Buren in gevaar.