De cijfers liegen niet

Amerikaanse Kanker Vereniging (ACS): gecombineerde kankersterfte 23% gedaald (1991-2012). Meer dan 100 kankersoorten, maar duidelijke trends. President Obama's "Cancer Moonshot" (2016) geeft extra impuls.

1. Betere en vroege detectie (screening)

• Borstkanker: 3D-mammografie (tomosynthese) → meer kleine tumoren, minder false-positieven. ACS: jaarlijks 45-54, 2-jaarlijks 55+, keuze vanaf 40.
• Longkanker: Lage-dosis CT bij zware rokers (NLST trial) → 20% sterftedaling. Vroeg detectie = cureus chirurgie mogelijk.
• Darmkanker: Colonoscopie screening vanaf 50 → detectie/verwijdering poliepen voordat kwaadaardig. Snelle daling incidentie/sterfte.

2. Slimmere chemotherapie (gerichte therapie)

• Tyrosinekinase remmers (imatinib/Gleevec, 2001): CML (chronische myeloïde leukemie) → van dodelijk naar beheersbare chronische ziekte. 5-jaar overleving bijna verdubbeld.
• EGFR remmers (erlotinib/Tarceva): Verlenging levensduur gevorderde long-/alvleesklierkanker.
• Immunotherapie (checkpoint remmers: anti-PD1/PD-L1, anti-CTLA4): "Remmen af" van immuunsysteem → duurzame responsies, zelfs cureus bij melanoom, longkanker, nierkanker. Doel: kanker als chronische ziekte (zoals diabetes).

3. Verbeterde lokale behandelingen

• Robotchirurgie (Da Vinci): precisie, minder bloedverlies, sneller herstel.
• IMRT/VMAT/Protonentherapie: hoge dosis op tumor, bescherming gezonde weefsels.
• Stereotactische bestraling (SBRT/SRS): hoge dosis in 1-5 fracties voor oligometastasen.

4. Betere ondersteunende zorg (supportive care)

• Pijnbestrijding: WHO-trap, interventioneel, palliatief → betere tolerantie chemo, kwaliteit van leven.
• Antiemetica: aprepitant (NK1 antagonist), palonosetron (5-HT3) → voorkomen braken/uitdroging → minder nier/hart/bloedvatschade, betere adhersie.
• Comorbiditeitsmanagement: hartziektes (no.1 doodsoorzaak), infecties, diabetes → betere overleving kankerpatiënten.
• Revalidatie/fysiotherapie/oefenprogramma's → functiebehoud, minder fatiguu, betere outcome.

5. Beter bewustzijn en preventie

• Roken: 25,5% (1990) → 16,8% (2014) volwassenen VS. Directe impact longkankersterfte.
• Dieet: meer bewustzijn plantaardig, vezels, minder verwerkt/suiker/vet.
• Beweging: fitnesscultuur, sedentair gedrag herkend als risico.
• Preventieve gezondheidszorg: vaker screening, vaccinaties (HPV, Hep B), genetische counseling.

Toekomstperspectief

Strijd tegen kanker gaat door. Maar: vroege detectie, precision medicine, immunotherapie, supportive care en preventie vormen een krachtige combinatie. Elke patiënt die vandaag overleeft, heeft meer kans op de doorbraak van morgen.