Alzheimer is een ziekte van het hele lichaam

Hoewel geheugenverlies het kenmerk is, treedt fysieke achteruitgang op in de middellate tot late stadia (meestal 2+ jaar na diagnose). Elke patiënt is anders, tempo varieert.

1. Mobiliteit en beweging

• Vroege fysieke tekenen: Spierstijfheid, trillingen (tremor), gangveranderingen (kortere stap, breder, minder armbeweging).
• Hulpmiddelen: Wandelstok, rollator → vallen preventie. Herinneringen nodig om te gebruiken.
• Late stadia: Rolstoel, uiteindelijk bedlegerig. Contracturen (spieren vast), verlies glimlach, spraak, slikreflex. Herpositionering 2-uurlyks voor decubitus.

2. Incontinentie

• Vroeg: Functioneel (toilet niet vinden, kleding niet openkrijgen, geen hulp vragen). Toilettrainingsprogramma (1-2 uur) helpt.
• Laat: Neurologisch: volledige verlies blaas-/darmcontrole. Onvermijdelijk. Incontinentiemateriaal, hygiëne, huidbescherming essentieel.

3. Apraxie: verlies van geautomatiseerde vaardigheden

• Fase 1: Complexe ADL's: wassen, tandenpoetsen, aankleden, eten met bestek.
• Fase 2 (laat): Instinctieve functies: kauwen, slikken, ademen coordineren. Aspiratierisico → aspiratiepneumonie (veelvuldig doodsoorzaak late fase).
• Spraak: Verdwijnt geleidelijk (apraxie van spraak + afasie). Communicatie via oogcontact, handen, technologie.

Zorgimplicaties

Naarmate fysieke functies afnemen, wordt zorg lichamelijk zwaarder, tijdrovender, gespecialiseerder. Vroegtijdige planning: palliatieve zorg, advance directives, thuiszorg vs verpleeghuis, ondersteuning mantelzorgers. Multidisciplinair: huisarts, geriatrisch verpleegkundige, fysio, ergotherapie, logopedie, dieetist, palliatief team.