Fyto-oestrogenen zijn plantaardige stoffen die structureel lijken op oestrogeen en vaak worden gebruikt als natuurlijke alternatief voor hormoonvervangingstherapie tijdens de overgang. De belangrijkste bronnen zijn sojabonen, lijnzaad en tofu (gemaakt van soja). Omdat de actieve componenten – isoflavonen in soja en lignanen in lijnzaad – onlosmakelijk verbonden zijn met het voedsel zelf, moeten bijwerkingen bekeken worden in de context van het gehele voedingspatroon. Naast waargenomen voordelen voor overgangsklachten, zijn er ook risico's die terughoudendheid vereisen bij therapeutisch gebruik.

Schildklierproblemen

Sojabonen bevatten hoge hoeveelheden fytinezuur, wat de opname van essentiële mineralen als calcium, magnesium, ijzer, koper en zink kan belemmeren – relevant voor de schildklierfunctie.

Allergische reacties

Soja-allergieën kunnen zich manifesteren als niezen, piepende ademhaling, hoest, netelroos, slikklachten, anafylactische schok, slapeloosheid, oor- en voorhoofdpijn, gewrichtsklachten en chronische vermoeidheid.

Borstkankerrisico

Onderzoek van farmacologie-student Kirk Williams (Tulane University) wijst op een mogelijk verhoogd borstkankerrisico bij vrouwen die gevoelig zijn voor hormoongevoelige tumoren en tegelijkertijd allergisch voor soja. Daarnaast kunnen fyto-oestrogenen de werking van tamoxifen (een borstkankermedicijn) beïnvloeden; vrouwen die dit middel gebruiken, worden geadviseerd soja te vermijden.

Gastro-intestinale klachten

Lijnzaad is rijk aan vezels, wat bij ongewonen gebruikers kan leiden tot opgeblazen gevoel, buikpijn, wind, diarree, obstipatie, maagbrand en misselijkheid. Isoflavonen uit soja zijn ook gekoppeld aan maagklachten en, bij overmatige inname, erosie van de maagwand.