De kernvraag: wegen de voordelen op tegen de risico's?

DHEA (dehydroepiandrosteron) is een steroïdhormoon, voorloper van testosteron en oestrogeen. Beschikbaar als supplement (VS) of recept (EU). FDA: niet goedgekeurd voor welke gezondheidsclaim dan ook (mrt 2011). Mayo Clinic: graad B voor bijnierinsufficiëntie, depressie, SLE, obesitas (vetverlies). MedlinePlus: "mogelijk effectief" voor schizofrenie, erectiestoornissen (niet vasculair/neurologisch), huidveroudering, osteoporose, HIV-energie.

Kortetermijn risico's (dosis >50-100 mg/dag verhoogt kans)

• Alle: onregelmatige hartslag, verhoogde bloeddruk, slapeloosheid
• Mannen: testiculaire atrofie, gynaecomastie, agressie
• Vrouwen: haaruitval, hirsutisme, stemverlaging, cyclusverstoring
• Zwanger/borstvoeding: verboden

Langetermijn risico's (theoretisch, op basis van hormoonbiologie)

• Cardiovasculaire ziekten (via HDL daling, trombose risico)
• Prostaatkanker, eierstokkanker, borstkanker (hormoonstimulatie)
• Leverschade
• Insulineresistentie / diabetes type 2

Meer longitudinale studies nodig voor definitieve bewijs.

Persoonlijke risicofactoren die het gewicht verleggen

• Familieanamnese: borst-/prostaat-/eierstokkanker, hartziektes, trombose
• Eigen anamnese: lever, schildklier, diabetes, PCOS, bipolaire, depressie
• Huidige medicatie: insulin, corticosteroïden, HVT, anticoagulantia, tamoxifen
• Leeftijd: >60 jaar → hogere basisrisico's

Beslissingsframework

1. Heb je een bewezen indicatie? (Bijnierinsufficiëntie, SLE, lage DHEA-S met symptomen)
2. Heb je contra-indicaties? (Zie boven) → STOP.
3. Heb je risicofactoren? → Extra voorzichtig, lagere dosis, kortere duur, frequentere monitoring.
4. Geen indicatie, geen risicofactoren? → Waarom nemen? Leefstijl is veiliger/beter.
5. Altijd: Arts raadplegen, basismeting, 3-maandelijkse monitoring, stopcriterium vastleggen.

DHEA is geen vitamine. Het is een hormoon met systemische effecten. Respecteer de complexiteit.