Vrouwen met persistente acne na puberteit hebben vaak een hormonale disbalans: te veel androgenen (testosteron, DHEA-S), te weinig oestrogeen. Klassiek voorbeeld: PCOS (polycysteus ovariumsyndroom).
Herkennen hormonale acne
- Lokalisatie: kaaklijn, kin, hals (androgene zone).
- Type: diepe, pijnlijke noduli/cysten, pre-menstruële flares.
- Andere PCOS-tekenen: hirsutisme (baardgroei), onregelmatige/afwezige menstruatie, insulinereistentie, overgewicht, onvruchtbaarheid.
Behandeling
- Topicaal standaard: Benzoylperoxide + retinoïde (tretinoïne/adapaleen).
- Combinatiepil (oestrogeen + anti-androgene progestine): Drospirenon, cyproteronacetaat, dienogest. Reguleert hormonen, daalt androgeenactiviteit. Eerste keus bij PCOS-acne.
- Spironolacton (add-on): Androgeenreceptorblokker. 50-100mg/dag. Effectief, maar teratogeen → strikte anticonceptie. NIET voor mannen.
Tijdlijn & verwachtingen
- Pil: resultaat pas na 3-6 maanden. Kan eerst verergeren ("purge").
- Behandeling duurt meestal >1 jaar.
- Stoppen pil → acne terugkeer (hormonale val).
Contra-indicaties pil
- Roken >35j, trombose/embolie historie, migraine met aura, onbehandeld hoge bloeddruk, leverziekte, BMI >35.
- Dan: spironolacton + topicaal, of isotretinoïne.
