Collageen is het meest voorkomende eiwit in het lichaam (30% van totale eiwitmassa) en de **structurele steiger** van bindweefsels.

Structuur & typen

• Vezelig eiwit, 27 typen (I, II, III meest veel).
• Hoofdaminozuren: hydroxyproline, hydroxylysine (specifiek voor collageen).
• Tripelhelix structuur → extreme tractiekracht.

Rol in het lichaam

• Huid (70–80% van droge gewicht dermis): stevigheid, elasticiteit, hydratatie.
• Botten: collageenmatrix waarop mineralen (hydroxyapatiet) depositeren → flexibiliteit + hardheid.
• Kraakbeen, pezen, ligamenten, botten, bloedvaten, tandvlees, hornvlies.

Veroudering & collageenverlies

• Vanaf ~25e: **1–1,5% minder collageen/jaar**.
• UV-straling (UV-A) → MMP's (matrix metalloproteinasen) activeren → collageen afbraak.
• Resultaat: rimpels, verzaking, dunnerwordende huid, zwakkere botten/pezen.
• Meest zichtbaar: oogomgeving, wangen, voorhoofd, mond, kaaklijn.

Vervanging (cosmetisch / medisch)

• Injectable fillers (rund/menselijk): Directe volumetoevoeging, rimpels opvullen, lippen augmentatie. **Tijdelijk (6–18 maand).**
• Collageenimplantaten (draden, buizen, vellen): Langdurige correctie (jaren), invasiever.
• Beide: directe zichtbare resultaten.

Stimulering van eigen productie

• Dermale stimulatie (bijv. Sculptra – poly-L-lactzuur): Serie injecties over maanden → eigen collageensynthese. Resultaat tot 2 jaar.
• Microneedling / RF-microneedling / fractie laser: Gecontroleerde microschade → wondheling → nieuw collageen.
• Voeding: Hoog-eiwit (lysine, proline rijk: mager vlees, vis, zuivel, eiwit, peulvruchten, tarwekiem). **Klinisch bewijs voor orale opname → verhoogde huidcollageen is beperkt**, maar logisch substraat.
• Supplementen (hydrolysaat collageen peptiden): Sommige RCT's tonen verbeterde huidelasticiteit/hydratatie na 8–12 weken (2,5–10 g/dag). Meer onderzoek nodig.

Preventie = beste strategie

• Dagelijks **breedspectrum SPF 30+** (belangrijkste anti-aging).
• Roken stoppen (vernietigt collageen).
• Suikerbeperking (glycatie verstrengelt collageen).
• Antioxidanten (vit C, E, polyphenolen) – beschermen tegen UV-schade.