Schurft: basisinformatie
Gevormd door mijt Sarcoptes scabiei die graaft in hoornlaag, eieren legt → intense jeuk (nacht), bultjes/blaasjes. Behandelbaar met topicaal (permethrine, benzylbenzoaat, ivermectine crème) of oraal (ivermectine). Heel besmettelijk (huid-huid, kleding, beddengoed).
1. Jeuk-kraak cyclus & psychosociale impact
- Nachtelijke jeuk → slaapdeprivatie → vermoeidheid, irritabiliteit, concentratieproblemen werk/school.
- Kraken verzwakt huid → breder gebied, meer mijten, hogere besmettingskans.
2. Noorse (korstige) schurft – de meest gevreesde variant
- Risicogroepen: Gecompromitteerd immuunsysteem (HIV, leukemie, immunosuppressiva), lichamelijke/geestelijke beperking (Down, dementie, paraplegie), ouderen in verzorging.
- Kenmerk: Dikke, korstige, schilferende plaques die grote lichaamsdelen bedekken. Minder jeuk door zenuw/immuun/mentale status.
- Miljoenen mijten → extreem besmettelijk.
- Behandeling moeilijker: Topicaal dringt slecht door korst. Vaak oraal ivermectine + keratolytica (ureum/salicylzuur) + topicaal. Isolatie, strenge hygiëne.
3. Secundaire bacteriële infectie (impetigo, cellulitis)
- Kraken → open wonden → instap S. aureus / Streptococcus pyogenes (Groep A).
- Impetigo: Rode, blaarvormende, sijpelende, geelbruine korstjes. Meestal oppervlakkig.
- Complicatie: Streptococcen → acute glomerulonephritis (nierontsteking) – CDC waarschuwing.
- Cellulitis/erysipelas: Diepere infectie → rode, warme, pijnlijke, gezwollen huid, koorts. IV-antibiotica.
Preventie van complicaties
- Vroegtijdige, complete behandeling alle huishoudensleden + nauwe contacten.
- Kleding/beddengoed 60°C wassen, drogen in droger of zakken 72u (mijten sterven).
- Nagels kort, handschoenen nachts (kinderen).
- Niet kraken – antihistaminica, koelende lotions, afleiding.
- Bij verdacht op Noorse schurft of infectie: direct huisarts/dermatoloog/SEH.
Schurft is heel goed behandelbaar, maar complicateert snel bij kwetsbare groepen. Hygiëne en alertheid redden ellende.
