Vitamine D-analoog topicaal: calibetrol (calcipotriol)

Meest gebruikt voor psoriasis (erfelijke, niet-infectieuze huidaandoening met rode, zilverte schilferende plaques). Calcipotriol normaliseert celdifferentiatie, remt proliferatie keratinocyten, heeft anti-inflammatoire werking.

Effectiviteit & bewijs

• Vermindert schilfering, roodheid, verdikking psoriasis plaques.
• Versnelt genezing, voorkomt littekens bij adequate behandeling.
• Combinatie met topische corticosteroïden (bijv. Daivobet®) = gouden standaard (synergie, minder bijwerkingen).
• Ongoing onderzoek naar andere indicaties (vitiligo, haaruitval, fotodamage).

Toepassing

1. Reinigen huid met water + milde zeep (infectiepreventie).
2. Dunne laag crème op gaas → op laesie → fixeren met gaas/netverband.
3. Frequentie: 1-2x/daags per artsvoorschrift.
4. Maximaal dosering: 100g/week (systemische opname risico hypercalcemie).

Alternatieve vitamines in huidverzorging

• Vitamine A (retinoïden): Retin-A (tretinoïne) acne/veroudering. Let op teratogeniciteit, zongevoeligheid.
• Vitamine C: Antioxidant, collageenstimulatie, verlicht pigment. Onstabiel in crème – zoek gestabiliseerde vormen (ascorbyl fosfaat, tetrahexyldecyl ascorbate).
• Vitamine E: Antioxidant, wondgenezing. Let op: Interactie met bloedverdunners (verhoogd bloedingsrisico), stoppen vóór operatie.
• B-complex (niacinamide, panthenol): Barrièreherstel, anti-inflammatoir, roodheidsreductie.

Bijwerkheden & waarschuwingen

• Lokaal: branden, jeuk, irritatie, contactdermatitis, fotosensibiliteit.
• Systemisch (bij overmatig gebruik/ grote oppervlakken): hypercalcemie, hypercalciurie, nierstenen.
• Allergische reacties: angio-oedeem, anafylaxie (zeldzaam). Stop direct, arts.
• Contra-indicatie: hypercalcemie, nierfalen, sarcoïdose, zwangerschap/borstvoeding (tenzij arts).

Altijd overleg met dermatoloog voordat u vitamine D-crème start. Zelfmedicatie met krachtige middelen kan schaden.