Diepe porie-acne (nodulocystische acne) is de meest agressieve vorm: diepe, pijnlijke knobbeltjes en cysten die littekens achterlaten. Vroegtijdige, adequate behandeling is cruciaal.

Wat is diepe porie-acne?

Talg + dode cellen blokkeren diep in de haarfollicel → bacteriële overgroei → intense inflammatoire reactie → grote, pijnlijke, pusgevulde knobbeltjes (noduli) of cysten (>5 mm). Zitten diep in de dermis, niet aan het oppervlak.

Risico's van niet/te laat behandelen

• Blijvende atrofische littekens (ice-pick, boxcar, rolling).
• Hyperpigmentatie (PIH) die maanden blijft.
• Psychosociale impact (schaamte, depressie).

Behandelingstraject (stapsgewijs)

1. Topicaal: Sterke retinoïden (tretinoïne, tazaroteen) + benzoylperoxide/clindamycine.
2. Orale antibiotica: Doxycycline, lymecycline (3-6 maanden, anti-inflammatoir + antibacterieel).
3. Hormonaal (vrouwen): Anticonceptiepil (oestrogeen/progestine) of spironolacton.
4. Isotretinoïne (Roaccutane/Accutane): Goudstandaard bij therapieresistente cystische acne. 16-20 weken, laagdos opbouw. Permanente remissie in ~85%. Teratogeen → strikte zwangerschapspreventie. Bijwerkingen: droge huid/lippen, spierpijn, humeurveranderingen, leverwaarden – maandelijkse monitoring.

Preventie & littekenbeperking

• Was 1-2x/dag met zachte reiniger (geen schrobben).
• Non-comedogeen make-up, ‘s avonds af.
• Laag-glycemisch dieet (bloedsuikerstabilisatie).
• Nooit knijpen! Verergering, infectie, littekens.

Littekencorrectie (na actieve acne)

• Dermabrasie / microdermabrasie (oppervlakkig).
• Laser (fraxel, CO2) – dieper, collageenstimulatie.
• Chemische peels (TCA).
• Subcisie + fillers voor diepe gaten.
• Chirurgische excisie bij diepe ice-pick littekens.

Belangrijk: Isotretinoïne vereist specialistische begeleiding. Start littekencorrectie pas na 6-12 maanden volledige remissie.