Jeukende huid bij peuters is veelvoorkomend. Meestal onschuldig (droge huid, insectenbeet), maar soms wijst het op allergie, infectie of eczeem. Ouders kunnen veel doen, maar weten wanneer ze de huisarts moeten bellen.
Veelvoorkomende oorzaken
- Droge huid (xerose): winter, verwarming, te lang/heet badden.
- Atopisch eczeem: rode, jeukende plekken (wang, elleboogkrocht, knieholte); familienaam astma/hooikoorts.
- Contactallergie: nieuwe zeep, wasmiddel, kleding, planten (gifsumak), zonnebrand.
- Insectenbeten: muggen, vlooien, luizen (hoofd).
- Infecties: schurft (intense jeuk nacht, gangetjes), waterpokken (blaasjes), impetigo (honingkorstjes).
- Virale exanthemen: rode vlekken/bultjes na/ tijdens koorts (bijv. zesde ziekte).
Hoe herken je wat er aan de hand is?
- Alleen jeuk, droge huid: geen uitslag, verergerd na badden/winter.
- Rode bultjes/blaasjes: insectenbeet, waterpokken, contactallergie, schurft.
- Korstjes/honingkleurig: impetigo.
- Intense nachtjeuk + familieleden ook jeuk: schurft.
- Alleen hoofdhuid/nek: luizen (check nitten!).
Thuisbehandeling (eerste 2–3 dagen bij milde klachten)
- Korte, lauwarme douche/bad (5 min), zeepvrije reiniger.
- Direct na afdrogen: dikke, parfumvrije crème/olie (vaseline, ceramiden, ureum 5%).
- Nagels kort knippen, schoonmaken; handschoenen/sokken 's nachts.
- Katoene kleding, zachte lakens.
- Koele kompressen / havermoutbad bij intense jeuk.
- Hydrocortison 1% crème 1–2x/dag op rode plekken (max 1 week gezicht/vouwen, 2 weken lichaam).
- Orale antihistaminicum (cetirizine siroop) voor nachtjeuk/slaap – alleen na overleg huisarts/apotheek <2 jaar.
Preventie
- Giftige planten uit tuin halen; lange kleding buiten.
- Insectenwerend (icaridine >6 maanden, DEET >2 jaar) op bloote huid/kleding.
- Regelmatig wassen kleding/beddengoed 60°C.
- Voet bij luizen: school/informeer, behandel hele gezin.
Direct naar huisarts / spoed als:
- Kind ziek/lijkt pijn te hebben/koorts.
- Uitslag verspreidt zich snel, blaasjes in gezicht/ogen/genitalia.
- Teken van infectie (rood, warm, pus, rode streep opwaarts).
- Jeuk onbeheersbaar, kind slaapt niet.
- Verdacht op schurft (gezinsleden ook jeuk).
- Onzeker over oorzaak.
Tip kinderarts Bob Sears: 'Houd nagels kort en schoon; kleding bedekt jeukende plekken; overweeg OTC hydrocortison 1%.'
