Een blaar (vesikel/bulla) is een vloeistofgevulde opschuiving van de epidermis. In een uitslag kunnen ze variëren van speldkopgroot tot >1 cm. De vloeistof is meestal seros (helder/geel), soms bloedig of purulent. Oorzaken zijn divers.
1. Contactdermatitis (allergisch/irritant)
- Rode, scherpe begrensde, jeukende uitslag + blaasjes.
- Allergisch: parfum, conservatieven, nikkel, antibiotica (neomycin), latex, planten (gifsumak).
- Irritant: wasmiddelen, nagellakverwijderaar, looimiddelen (schoenen).
- Behandeling: trigger verwijderen, koele kompressen, hydrocortison 1%, oraal antihistaminicum.
2. Gifsumak/eik/klimop (urushiol-allergie)
- 50–70% gevoelig. Uitslag 24–48u na contact: rood, gezwollen → kleine, intense jeukende blaasjes.
- Krab niet! Verspreidt olie/uitslag.
- Behandeling: olie verwijderen (zeep/water of Tecnu), topicaal/oraal antihistaminicum, corticosteroïden (topicaal/oraal bij ernst).
3. Impetigo (bacteriëel)
- Stafylokokken/streptokokken. Via huidbreuk (schram, insektenbeet, eczeem).
- Kleine blaasjes → honingkleurige korstjes ('honingkorst'). Heel besmettelijk.
- Behandeling: topicaal fusidinezuur/mupirocine (lokaal) of oraal flucloxacilline (uitgebreid). Hygiëne cruciaal.
4. Virale infecties
- Waterpokken (varicella-zoster): kinderziekte; jeukende vlekken → blaasjes (buik/rug → wijdverspreid). Vaccinatie beschikbaar.
- Gordelroos (herpes zoster): heractivatie varicella-zoster langs zenuwbaan (dermatoom). Brandend → geclusterde blaasjes 2–3 weken. Vaccinatie 50+.
- Herpes simplex (koortslip/genitaal): geclusterde blaasjes op rode basis, recidiverend.
5. Overige oorzaken
- Voetschimmel (tinea pedis): jeukende blaasjes tussen tenen/zool.
- Dermatitis herpetiformis: intense jeukende blaasjes/bultjes; geassocieerd met coeliakie (IgA tegen transglutaminase).
- Bullous pemphigoid: zeldzaam, ouderen; grote, gespannen blaasjes op rode/ normale huid. Auto-immuun.
- Medicijnuitslag: vaste medicijnuitslag, SJS/TEN (ernstig, acute arts).
Wanneer naar de huisarts?
- Blaasjes zonder duidelijke oorzaak of >1 week.
- Teken van infectie (rode omranding, pus, warmte, koorts).
- Blaasjes in gezicht/genitalia/oog.
- Blaasjes bij kind <2 jaar of immuungecompromitteerd.
- Verdacht op medicijnuitslag na nieuw medicijn.