ADHD: één diagnose, drie presentaties

Volgens de CDC heeft 7% van de kinderen van 5-17 jaar een ADHD-diagnose. Het DSM-IV-TR onderscheidt drie typen, elk met een eigen symptoomprofiel. De meerderheid van de gediagnosticeerde kinderen valt in de gecombineerde categorie.

1. Overwegend onoplettend type

Kenmerken: gebrek aan detail, niet luisteren, instructies niet volgen, moeite focus houden, vermijden concentratietaaken, desorganisatie, snel afgeleid, vergeetachtig, spullen verliezen. Hyperactiviteit/impulsiviteit kunnen aanwezig zijn maar zijn niet dominant. Deze kinderen worden vaak later gediagnosticeerd omdat ze niet storend zijn – ze lijken dagdromerig, vergeetachtig, desgeoriënteerd.

2. Overwegend hyperactief-impulsief type

Kenmerken: friemelen/zitten niet stil, rennen/klimmen op onpassende momenten, stoel verlaten, constant in beweging, veel praten, moeite rustig spelen, niet kunnen wachten, anderen onderbreken, antwoorden uitblurten. Onoplettendheid kan voorkomen maar is niet doordringend. Vaker bij jongere kinderen; kan later uitgroeien tot gecombineerd type.

3. Gecombineerd type

Voldoet aan criteria van beide bovenstaande typen. Kinderen zijn afgeleid, constant in beweging, impulsief, storend, ongeorganiseerd, worstelen met gedragsremming. De combinatie leidt tot significante functionele beperkingen. Dit is het meest voorkomende type bij gediagnosticeerde kinderen.

Belang van subtyping

Het herkennen van het subtype helpt bij het kiezen van gerichte interventies: onoplettend type baat heeft bij structuur en hulpmiddelen voor organisatie; hyperactief type profiteert van bewegingspauzes en impulscontrole-oefeningen; gecombineerd type vereist een uitgebreid, multimodaal plan.