De baarmoeder (uterus) kan om diverse redenen vergroot zijn. De meest waarschijnlijke oorzaak hangt sterk af van de leeftijd van de vrouw.

Zwangerschap (vruchtbare leeftijd)

Bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd is zwangerschap – normaal of afwijkend – de voornaamste oorzaak. In een normale zwangerschap groeit de uterus van ~70 g naar ~1100 g. Een miskraam, buitenbaarmoederlijke zwangerschap of molaire zwangerschap (abnormale groei van placentaweefsel) kunnen ook voor vergroting zorgen.

Goedaardige tumoren: myomen (vleesbultjes)

Myomen zijn de meest voorkomende goedaardige tumoren in het bekken. Ze komen voor bij 50% van blanke vrouwen en 80% van zwarte vrouwen op 50-jarige leeftijd (ACOG). Ze variëren van microscopisch tot meer dan 10 kg. Meestal geven ze geen klachten, maar kunnen abnormale bloeding, bekkendruk, pijnlijke menstruatie en frequente mictie veroorzaken. Ze krimpen meestal na de menopauze.

Adenomyose en hematometra

Adenomyose: De baarmoederslijmvest groeit in de spierwand, waardoor de uterus 2-3 keer normaal wordt. Treft ~20% van de vrouwen (vruchtbare leeftijd). Kenmerkend: zware, pijnlijke menstruaties, maar vaak asymptomatisch.
Hematometra: Vergroting door geblokkeerde menstruatiebloedafstroom. Bij jongeren (eerste menstruatie) of oudere vrouwen met littekens in het bekken (na bestraling/operatie).

Kanker (vooral postmenopauzaal)

Endometriumkanker (slijmvestkanker) is de meest voorkomende baarmoederkanker (~54.700 nieuwe gevallen/jaar in VS, ACOG). Zeldzamer: sarcoom (spierwandkanker) of leiomyosarcoom (kwaadaardige entarting van een myoom). Kanker komt vooral voor na de menopauze.