Wat Is Prolactine En Waarom Is Het Belangrijk?

Prolactine is een hormoon dat voornamelijk door de hypofyse wordt geproduceerd. Het stimuleert melkproductie na bevalling en speelt een rol in vruchtbaarheid, libido en botmetabolisme. Verhoogde waarden (hyperprolactinemie) kunnen bij zowel mannen als vrouwen leiden tot significante klachten.

Symptomen Bij Vrouwen

• Menstruatiestoornissen: Onregelmatige cyclus, oligomenorrhoe (zeldzame menstruatie) of amenorrhoe (afwezigheid).
• Galactorrhoe: Ongewone melkafscheiding uit de tepels (buiten zwangerschap/borstvoeding).
• Vruchtbaarheidsproblemen: Onderdrukking van ovulatie.
• Seksuele klachten: Verminderde libido, pijn tijdens seks (dyspareunie), vaginale droogheid.
• Botverlies: Lange durende lage oestrogeen door prolactine-onderdrukking van de hypofyse.

Symptomen Bij Mannen

• Verminderde libido, erectiestoornissen, infertiliteit.
• Gynaecomastie (borstvergroting), soms met galactorrhoe.
• Haaruitval, spierverlies, vermoeidheid.
• Hoofdpijn, gezichtsvelddefecten (bij grote hypofysetumoren – macroadenomen).

Veelvoorkomende Oorzaken

1. Medicatie: Antipsychotica, antidepressiva (SSRI/SNRI), antiëmmetica (metoclopramide), antihypertensiva (verapamil, methyldopa), oestrogeenbehandeling.
2. Hypofyseadenomen (prolactinoom): Goedaardige tumoren (micro- of macroadenomen).
3. Schildklieraandoeningen: Hypothyreoidie (verhoogt TRH → stimuleert prolactine).
4. Nier-/leverfalen, polycysteus ovariumsyndroom (PCOS), stress, extreme inspanning, borststimulatie.

Diagnostiek En Behandeling

Eenvoudige bloedtest (nuchtere prolactine, herhaling bij verhoogde waarde). Vervolgens gericht onderzoek naar oorzaak (medicatie-evaluatie, TSH, fMRI hypofyse bij verdenking op adenome). Behandeling: oorzaak aanpakken (medicatie aanpassen, thyroxine bij hypothyreoidie) of dopamine-agonisten (cabergoline, bromocriptine) die prolactine effectief dalen en tumoren inkrimpen. Chirurgie bij medicamentenresistente macroadenomen.

Actie: Neem Klachten Serieus

Zowel mannen als vrouwen neigen symptomen te bagatelliseren of te schamen. Vroegtijdige diagnose voorkomt onnodig lijden, onvruchtbaarheid en botverlies. Raadpleeg uw huisarts of endocrinoloog bij twijfel.