Het eerste levensjaar communiceren baby's volledig non-verbaal. Elk lichaamsdeel brengt wensen/behoeften over. Ouders reageren → begin van menselijke connectie (Dr. Bruce Perry).

Reflexen: de eerste taal

Hoofd draaien, mond openen, rooten = honger. Moro-reflex (armen weg, terugtrekken) = schrik/angst. Huilen/gedoe = ongemak (Allen & Marotz).

Gevoelens tonen

• Waakzame ogen + glimlach/lachen = plezier
• Rustige aandacht + ontspannen spieren = veiligheid/kalmte
• Hoofd/lichaam wegdraaien = ongemak/afkeer
• Spanning + fronsen + gehannes/huilen = angst/onzekerheid

Eetsignalen

Honger: borst wrijven, lippen klappen, handen zuigen, reiken naar voedsel, kieskeurig. Vol: afkeren, voedsel in mond houden, uitspugen, wegduwen. Ouders: observeren met intentie, signalen lezen, adequaat reageren (Suzanne Evans Morris).

Wensen en behoeften uitdragen

Vroeg: huilen/gedoe. Later: ouders onderscheiden huiltypes. Motoriek groeit → armen opsteken (opgepakt willen), wijzen naar object, ongewilde aanraking wegduwen. Opgewonden: piepen, armen zwaaien. Aandacht vragen: huilen, schreeuwen, trappen. Succesvolle communicatie → herhaling.

Liefde communiceren: het somatosensorische bad

Knuffelen, schommelen, kijken, geluiden, geuren van zorg → basis van communicatie, vertrouwen en liefde (Dr. Perry).

Non-verbaal is de eerste, meest fundamentele taal – en ouders zijn de eerste tolken.