Hormonale acne wordt gedreven door androgenen die talgklieren overstimuleren. Kenmerkend: cyclisch (pre-menstruaal), kin/kaaklijn, diepe pijnlijke laesies. Aanpak: gelaagd van basiscare tot medische interventie.

Stap 1: Basishygiëne (iedereen)

• 2x/dag wassen met zachte zeep/reiniger + lauwwarm water. Geen harde zeep/heet water/scrubben.
• 1-2x/week exfoliëren (fijnkorrelig scrub of AHA/BHA). Verminderen bij irritatie.

Stap 2: OTC spotbehandeling

• Benzoylperoxide (2.5-5%): droogt talg, doodt bacteriën.
• Salicylzuur (0.5-2%): lost prop op in poriën.
• Pas op individuele puistjes, niet heel gezicht (voorkomt uitdroging).

Stap 3: Anticonceptiepil (vrouwen, cyclische acne)

• Combinatiepil met anti-androgene progestine (drospirenon, cyproteronacetaat).
• Kalmeert talgklieren, gelijkmatig hormonen.
• Eerste 1-3 maanden: tijdelijke verergering mogelijk. Resultaat na 3-6 maanden.

Stap 4: Spironolacton (vrouwen, artsvoorschrift)

• Androgeenreceptor antagonist (50-100mg/dag).
• Effectief bij hormonale acne, hirsutisme.
• Bijwerkingen: gevoelige borsten, onregelmatige menstruatie, vermoeidheid, hoofdpijn, hyperkaliëmie. Niet voor mannen.

Stap 5: Dermatoloog (bij faal of ernst)

• Orale antibioticum, isotretinoïne, corticosteroïde injecties, laser.
• Onderliggende oorzaak uitsluiten: PCOS, bijnierehyperplasie (symptomen: hirsutisme, onregelmatige cyclus, haaruitval).

Waarschuwing

Supplementen die "hormonen balanceren" voor acne: niet FDA-goedgekeurd, geen bewijs, potentiëel onveilig. Vermijden.