Bacopa monnieri (brahmi, waterhyssop) is een Ayurvedisch/Chinees zenuw- en hersentonicum voor epilepsie, seksuele disfunctie, vruchtbaarheid. Recent onderzoek (J. Alt. Complement. Med.) suggereert nut bij geheugenproblemen en depressie bij ouderen. Maar er zijn bijwerkingen.

Gerapporteerde bijwerkingen

• Levertoxiciteit: 1 geval (Annals of Hepatology): vrouw, 9 maanden Ayurvedische kruiden inclusief bacopa → ernstige levertoxiciteit; herstel na stoppen.
• Anti-vruchtbaarheid (mannen): Dieronderzoek: bacopa onderdrukte vruchtbaarheid bij muizen.
• Maag-darmklachten: Hersaponines (krampoplossend) → verhoogde stoelgang, buikkrampen, misselijkheid (Southern Cross Univ., 2006).
• Droge mond, polydipsie, polyurie: Psychopharmacology, 2001.
• Vermoeidheid/sedatie: CNS-depressant, barbituraat-achtig effect (dosisafhankelijk).
• Hartkloppingen: Raadpleeg arts bij hartproblemen.

Medicijninteracties (cytochroom P450)

Niet combineren met:

• Antidepressiva/antipsychotica gemetaboliseerd door CYP450 (bijv. sertraline/Zoloft) → veranderde metabolisme → over-/onderdosis risico.
• Schildkliermedicatie: bacopa versterkt stimulerende middelen, remt remmende middelen.
• Calciumbrokers: bacopa versterkt effect.
• Sedativa, benzodiazepines, antidepressiva: versterkt sedatie. Niet autorijden/machines bedienen.

Contra-indicaties

• Zwangerschap/borstvoeding: niet gebruiken.
• Kinderen: alleen na artsconsult.

Conclusie

Bacopa heeft potentiële cognitieve voordelen, maar het bijwerkingenprofiel (lever, vruchtbaarheid, GI, CNS, hart, interacties) vereist medische begeleiding. Zelfmedicatie is onverantwoord.