Atrofische rhinitis is een chronische aandoening waarbij het neusslijmvlies indunt (atrofieer), de neusholtes wijd worden en er korstvorming, foeterende geur (ozaena) en geurverlies ontstaan. Vaker bij vrouwen, jongvolwassenen en in ontwikkelingslanden.

Hoofd oorzaken en risicofactoren

• Erfelijkheid: Familiaire aanleg, vaker bij Aziaten, Latino's, Afro-Amerikanen.
• Hormonale factoren: Start vaak in puberteit, verergerd door zwangerschap/menopauze.
• Voedingsgebrekken: Vitamine A, D, ijzertekort. Supplementen helpen soms.
• Chronische infecties: Bacteriën als Klebsiella ozaenae, Proteus, E. coli. Ook tuberculose, lepra, syfilis kunnen nasale structuren vernielen.
• Chirurgie/trauma: Te aggressive turbinectomie (verwijderen neusschelpen), bestraling hoofd-hals gebied.

Behandeling gericht op symptoomcontrole

• Neusspoelingen: Zoutwater (isotonisch/hypertonisch) meerdere keren per dag – kern van behandeling.
• Topische antibiotica: Crèmes/druppels (bijv. mupirocine, rifampicine) bij bacteriële overgroei.
• Vochtinname & omgevingsvochtigheid: Drinken, luchtbevochtiger (40-50%).
• Chirurgisch (selten): Vernauwen neusgangen (bijv. implantaten) om luchtstroom te herstellen en korstvorming te verminderen.

De aandoening is chronisch en vereist langdurige, dagelijkse zelfzorg. Regelmatig KNO-controle is essentieel voor complicaties (infecties, perforatie septum).