Wat is Dramamine?

Dramamine is een merknaam voor dimenhydrinaat, een antihistaminicum (H1-receptor antagonist) met anticholinerge eigenschappen. Oorspronkelijk geregistreerd voor bewegingsziekte (misselijkheid, duizeligheid, braken). De sedatie is een bijwerking die wordt benut voor off-label gebruik als slaaphulp.

Let op: In Nederland/België is dimenhydrinaat verkrijgbaar als Travamin® (tabletten 50 mg, kauwtabletten, suppo's). De inhoud van dit artikel geldt voor dimenhydrinaat in het algemeen.

Werkingsmechanisme voor slaap

• Blokkeert H1-histaminereceptoren in de hypothalamus → vermindert wakefulness-drive.
• Anticholinerge activiteit (blokkeert muscarine receptoren) → bijdraagt aan sedatie, maar ook bijwerkingen (droge mond, verstoord gezichtsvermogen, urineretentie, verstopping).
• Verkort slaaplatentie (tijd tot inslapen), maar vermindert SWS (diepe slaap) en REM-slaap → slechtere slaapkwaliteit, minder herstellend.

Dosering voor slaap (volwassenen)

Leeftijdsgroep	Dosis	Maximaal per 24u
Volwassenen & kinderen >12 jaar	50-100 mg (1-2 tabletten)	300 mg (6 tabletten)
Kinderen 6-12 jaar	25-50 mg	150 mg (3 tabletten)
Kinderen 2-6 jaar	12,5-25 mg	75 mg
Kinderen <2 jaar	NIET aanbevolen	-

Inname: 30-60 minuten voor het slapengaan, met een glas water. Tabletten niet kauwen/vermalen tenzij kauwtablet. Kan met of zonder voedsel.

Belangrijke voorzorgsmaatregelen

Bijwerkingen

Veelvoorkomend (>10%): Slaperigheid (de gewenste effect), droge mond, duizeligheid, verstoord gezichtsvermogen, verstopping.

Minder frequent: Hoofdpijn, verwardheid (vooral ouderen), urineretentie, tachycardie, allergische reacties.

Ouderen (>65 jaar): Verhoogd risico op val, verwardheid, cognitieve afname, anticholinerge belasting. Voorkeursalternatieven: melatonine, CBT-I, lage dosis doxepine/trazodon.

Vergelijking met andere slaapmiddelen

Middel	Type	Verslavingsrisico	Slaapkwaliteit	Hoofdbijwerkingen
Dimenhydrinaat (Dramamine/Travamin)	Antihistaminicum (OTC)	Laag	Slecht (minder SWS/REM)	Anticholinerge: droge mond, verstopping, verwardheid
Melatonine	Hormoon (OTC)	Zeer laag	Goed (natuurlijke architectuur)	Minimaal
Benzodiazepines (temazepam, lorazepam)	GABA-agonist (Rx)	Hoog	Matig (minder SWS)	Verslaving, tolerantie, valrisico, cognitief
Z-drugs (zolpidem, zopiclon)	GABA-agonist (Rx)	Matig-hoog	Matig	Amnesie, parasomnieën, afhankelijkheid
Doxepine 3-6 mg / Trazodon 25-50 mg	Antidepressiva (Rx, off-label)	Laag	Goed (behoudt architectuur)	Anticholinerge (doxepine), orthostatische hypotensie (trazodon)

Conclusie en aanbeveling

Dramamine/dimenhydrinaat kan incidentieel helpen bij inslapproblemen, maar is niet geschikt voor chronisch gebruik vanwege slechte slaapkwaliteit, anticholinerge belasting en tolerantievorming. Voor duurzaam slaapprobleem: CBT-I (Cognitieve Gedragstherapie voor Insomnie) is goudstandaard, eventueel aangevuld met melatonine of voorgeschreven alternatieven na consult huisarts/slaaparts.