~1 miljard mensen wereldwijd lijdt aan eiwit-calorie ondervoeding (PCM), ook PEU genoemd. Onvoldoende caloriën en/of eiwitten. Oorzaken: voedselgebrek tot maagbypass. Bij kinderen: marasmus („droge” vorm) en kwashiorkor („natte” vorm met oedeem).

Oorzaken

Primaire: tekort caloriën/eiwitten. Secundair: kanker, alcoholisme, hartziektes, AIDS, nierfalen → cachexie, eetlustverlies, spierafbraak. Verhoogde verbranding: brandwonden, trauma. GI-aandoeningen → malabsorptie.

Symptomen

Spieratrofie, geen subcutaan vet, trage hartslag, temperatuurreguliestoornis, slechte wondgenezing, lage energie. Haar droog/broos/schaars, huid droog/ruw. Diarree. Kwashiorkor: vochtopstapeling buik/weefsels. Bloeddruk/adhaling vertragen, immuunsysteem daalt → infecties. Orgaanfalen (hart, lever, nieren) → dood zonder interventie.

Behandeling

Hogere calorie-inname → eiwitinname stijgt. Vloeibare voeding eerst beter verdragen. Yoghurt vermindert lactose-diarree. Ernstige gevallen: neusvoedingsbuis of TPN (IV). Kinderen: 24u IV-hydratatie voorafgaand aan voeding (voorkom diarreeverergering). Let op overhydratatie (hartbelasting) en elektrolytverstoringen (arythmie, spierzwakte).

Prognose

5–40% sterfte bij kinderen (Merck). Kwashiorkor herstelt sneller dan marasmus. Blijvende mentale retardatie/cognitieve problemen mogelijk. Oudere patiënten: slechter herstel na operatie/infecties.