Wat is heroïne?

Heroïne (diacetylmorfin) is een half-synthetisch opioïde, afgeleid van morfine. Het is een van de meest verslavende stoffen ter wereld; de snelle 'rush' na intraveneuze toediening drijft zwakkelijk gebruik en verslaving. Verslaving is een chronische, recidiverende hersenaandoening, geen keuze.

Fysieke kenmerken

• Ondergewicht & bleekheid: appetitonderdrukking, verwaarlozing voeding, catabole toestand.
• Naaldmerken & 'track marks': injectieplaatsen (vaak armen), samengevouwen aderen, abcesjes, cellulitis door vuile naalden.
• Huidinfecties: Staphylococcus, Streptococcus, necrotiserende fasciitis.

Psychische & gedragskenmerken

• Prikkelbaarheid & stemmingswisselingen: ontwenningsangst, euforie-na-injectie, depressie, agressie.
• Cognitieve achteruitgang: concentratieproblemen, geheugenklachten, slechte besluitvorming, verwaarlozing hygiëne.
• Obsessieve zoektocht: dagelijks leven draait om verkrijgen en gebruiken; sociale, werk- en gezinsverplichtingen vervallen.

Ontwenningsverschijnselen (binnen 6–12 uur na laatste dosis)

• Griepachtig: koorts, rillingen, zweet, spier-/gewrichtspijn, buikkrampen, diarree.
• Psychisch: extreme onrust, angst, insomnia, dysphorie, verlangen (craving).
• Duur: piek na 48–72 uur, fysieke symptomen 5–10 dagen, psychische maanden.

Ernstige medische complicaties

Complicatie	Oorzaak / Mechanisme
HIV / Hepatitis B & C	Gedeelde naalden, onveilige seks, verhoogde risicogedragingen
Endocarditis	Bacteriële infectie hartkleppen door vuile injecties
Overdosis (dodelijk)	Respiratoire depressie; verhoogd risico na detox/gevangenschap (verlagen tolerantie)
Trombose / Embolie	Vaatbeschadiging, stollingsfactoren, inmobiel
Neurologisch: encefalopathie, stroke	Hypoxie, embolie, toxische metabolieten

Behandelmogelijkheden (evidence-based)

• Opioïde substitutietherapie (OST): methadon, buprenorfine (Suboxone®), langwerkend morfine – goudstandaard, vermindert sterfte, criminaliteit, infecties.
• Detoxificatie: medisch begeleid, vaak met clonidine, lofexidine, symptomcontrol.
• Psychosociale interventies: CBT, contingency management, 12-stappen, recovery coaching.
• Naloxon (Narcan®): reddend bij overdosis; beschikbaar voor patiënten, naaste, eerstelijnsresponders.

Conclusie

Heroïneverslaving is een ernstige, levensbedreigende ziekte met duidelijke fysieke, psychische en sociale kenmerken. Vroegtijdige herkenning, non-punitieve benadering en toegang tot evidence-based behandeling (vooral OST) redden levens en herstellen waardigheid. Stigmatisering belemmert hulpzoekgedrag; medische en maatschappelijke ondersteuning zijn cruciaal.