Het striatum: structuur en input

Deel van basale ganglia; bestaat uit caudatus en putamen (grijze stof), gescheiden door witte stof. Hoofdoutput naar basale ganglia (vrijwillige beweging, oogbeweging, cognitie). Input van cortex (sensorimotorisch, premotorisch, frontaal oog), thalamus, substantia nigra, amygdala, hippocampus, raphekernen.

Dopamine: productie en receptoren

Catecholamine-neurotransmitter, cruciaal voor bewegingsregulatie. Dopamine-neuronen in substantia nigra projecteren naar striatum. Niet-striataal dopamine uit nierproximale tubuli. 5 receptor-subtypen (D1-D5) met uiteenlopende effecten.

Vijf dopaminergic banen

1. Mesolimbisch-mesocorticaal: beloningssysteem, verslaving.
2. Nigrostriataal: bewegingscontrole (ziekte van Parkinson).
3. Tubero-infundibulair: prolactine-remming.
4. Medullair-periventriculair: eetgedrag.
5. Incerto-hypothalamisch: seksuele anticiperende fase.

Ziektebetekenis

Schizofrenie: overmatige dopamine in mesolimbisch systeem (ondersteund door effectiviteit dopamine-antagonisten).
Parkinson: degeneratie substantia nigra → dopamine/acetylcholine-disbalans in striatum.
Huntington: neuronverlies elders in hersenen → bewegingsstoornis.