Zoutzuur (HCl, 10-35% oplossing) is een sterk corrosieve, giftige vloeistof gebruikt voor betonreiniging, metaalbehandeling, pH-correctie en in de industrie (PVC, meststoffen, voedingsmiddelen). Inademing van dampen veroorzaakt directe schade aan slijmvliezen, longen, ogen en huid. Chronische blootstelling leidt tot blijvende schade.
Acute effecten van inademing
- Irritatie ogen/neus/keel: brandend, traan, hoest, slijmproductie
- Luchtwegen: bronchospasme, dyspnoe, stridor, longoedeem (levensbedreigend)
- Systemisch: duizeligheid, misselijkheid, in zware gevallen circulatoire shock, coma, overlijden
Chronische effecten (beroepsmatige blootstelling)
- Tanderoisie (zuurverdamping in mond)
- Chronische bronchitis, astmatische klachten
- Contactdermatitis, fotosensibilisatie
- Verergering van bestaande oog-/huidziektes
Eerste hulp bij inademing
- Direct naar verse lucht (buiten of goed geventileerde ruimte).
- Bel 112 / alarmcentrale – ook bij milde symptomen (longoedeem kan vertraagd optreden).
- Bij bewusteloosheid: reanimatie (CPR) als geen ademhaling.
- Oogcontact: 15 minuten continu spoelen met lauwwarm water, oogleden openhouden. Geen oogdruppels zonder medisch advies.
- Huidcontact: kleding af, 15 min spoelen.
- Nooit braken laten of drinken geven bij sliktgevaar.
Preventie: hiërarchie van maatregelen
- Substitutie: waar mogelijk minder gevaarlijk alternatief (citroenzuur, fosforzuur).
- Technisch: gesloten systemen, locale afzuiging, geventileerde ruimtes.
- Organisatorisch: beperkte toegang, instructies, werkvergunning.
- PBM (persoonlijke beschermingsmiddelen):
- NIOSH-goedgekeurd ademhalingstoestel (volgezichtsmaske met zuurfilter of toeleiding)
- Zuurbestendige handschoenen (nitril/neopreen/butyl), laarzen, schort/overall
- Bril/gezichtsscherm (EN 166)
- Opslag: dichte, geëtiketteerde verpakking, koel, droog, uit zon, gescheiden van basen/oxiderende middelen. Geen hergebruik van lege verpakkingen.
- Afval: als gevaarlijk afval afvoeren (lokale/provinciale/federale regels). Niet in riool/grondwater.
Noodgevallen
Heeft u een lekkage of grote hoeveelheid vrijgekomen? Evacueer, alarm, specialistische brandweer/bedrijfshulp. Geen eigen actie zonder training/PBM.
