De embryonale periode start bij implantatie (bevrucht ei hecht zich aan baarmoederslijmvlies) en duurt de eerste 8 weken. Dit is de tijd van de snelste prenatale veranderingen. Alle belangrijke organen en structuren beginnen zich te vormen. De embryo is extreem kwetsbaar; miskramen komen meest voor in de eerste 13 weken (March of Dimes). Prenatale controles direct na ontdekking zwangerschap zijn essentieel.

Implantatie

Vroeg verandert de embryo van een vrije celbal in een met de moeder verbonden embryo. Ei arriveert 7-9 dagen na bevruchting in baarmoeder, implanteert in slijmvlies. Vanaf dan: embryo, verbonden met moederlijke bloedbaan -> voeding én toxines (nikotine) bereiken het.

Placenta-ontwikkeling

Voeding is vitaal -> eerste structuren: placenta, dooierzak, navelstreng. Placenta voedt, afvalstoffen af, immuunondersteuning. Embryo ontwikkelt eigen bloedcirculatie, gescheiden van moeder. Dun membraan tussen beide bloedstrommen: moederlijke antistoffen te groot -> immuunsysteem moeder valt embryo niet aan.

Orgaanontwikkeling

1e maand: embryonale schijf (3 cellagen). Ectoderm -> zenuwstelsel/huid. Mesoderm -> skelet/spieren/bloedvaten/inwendige organen. Endoderm -> longen/spijsvertering/urinewegen/nieren.

Week 3: hersenvorming start. Snelle zenuwontwikkeling: >250.000 neuronen/minuut. Hart begint bloed te pompen.

2e maand: organen duidelijker (hart -> afzonderlijke kamers).

Houdingsverandering embryo

1e maand: gekruld, ~2,5 cm, lijkt op worm. Einde 2e maand: verhoudingen veranderen aanzienlijk, meer rechtop, ~2,5 cm (1 inch).

Teratogenen (milieugiften)

Embryonale fase = gevaarlijkst voor teratogenen. Vanaf implantatie (verbinding met moederlijke bloedbaan) vatbaar. Schade hangt af van: dosis (hoger = erger), timing (vroeger = erger), orgaanontwikkeling op dat moment. Vroege blootstelling -> vaak miskraam. Hetzelfde teratogeen kan andere schade doen in andere zwangerschapsfasen. Erfelijkheid: sommige foetussen genettisch kwetsbaarder. Gecombineerd met slechte voeding/gebrek aan zorg -> effect verergerd.