Vloeiend communiceren is essentieel voor leren, relaties, succes. Kinderen communiceren vanaf geboorte en leren de regels van spraak/taal. Communicatielijnen open houden en signalen van vertraging herkennen is cruciaal.

Spraak vs. Taal

Spraak = praten. Taal = regelsysteem voor betekenisuitwisseling (kan ook gebaren, schrijven). Beide hulpmiddelen voor ideeën/gedachten/zorgen.

Drie perioden in de eerste 5 jaar

1. 0-6 maanden: basisleg – gezichtsuitdrukkingen, schreeuwen.
2. 6-18 maanden: opzettelijk communiceren, nog niet alle behoeften verwoorden.
3. 18 maanden - 5 jaar: taal gebruiken om te leren én communiceren.

Ontwikkelingsmijlpalen (richtlijnen)

• 6 maanden: reageert op naam (hoofd/oog draaien)
• 18 maanden: 5-20 woorden, eenvoudige commando's volgen
• 36 maanden: 900-1000 woorden
• 5 jaar: tijdsbegrippen, beschrijvende taal

Tweetalig opgroeien: een gave

Kinderen leren snel alle talen aan. Gelijke blootstelling → vergelijkbare mijlpalen (1e woord ~1jaar, 2-woordszinnen ~2jaar), maar grammatica's kunnen mengen, talen tijdelijk versmelten. Nieuwe taal buiten moedertaal → korte stilteperiode normaal.

Ontwikkelingsvertragingen: signalen

• Spraakvertraging: orale stoornissen (beperkte tong), gehoorproblemen, orale motoriek (hersengebieden spraakproductie) → ook voedingsproblemen.
• Taalvertraging: kan wijzen op intellectuele achterstand, autisme.

Vroege herkenning (voor praten) → vroege interventie → maximaal potentieel.