Jodium is essentieel voor cognitieve ontwikkeling en schildklierhormonen (thyroxine/T3). Tekort → hypothyreoidie. Behandeling met radioactief jodium kan de schildklier te veel remmen, wat hyperthyreoidie kan veroorzaken. Het evenwicht is fragiel.

Jodiumdeficiëntie

• WHO: grootste oorzaak van voorkombare mentale retardatie
• VS: gemiddelde inname voldoende, maar zwangere/postmenopauzale vrouwen lopen meer risico
• Gevolgen: onomkeerbare cognitieve schade (baby's), metabole stoornissen

Hyperthyreoidie

Overactieve schildklier → versnelde metabolisme → gewichtsverlies, hartslagstoringen, nervositeit, zweten. Oorzaken: ziekte van Graves, toxisch adenoom, thyreoiditis, en jodiumonevenwichtigheden.

Behandeling en preventie

• Radioactief jodium verkleint schildklier (effect in 3-6 maanden)
• Daarna vaak levenslang schildklierhormoonvervanging nodig
• Preventie: adequate dagelijkse inname (mannen/vrouwen 150 mcg, zwanger 220, borstvoeding 290 mcg)
• Bronnen: schelpdieren, granen, eieren, zuivel, zeewieren (kelp)
• Sinds 1993 WHO-promotie gejodeerd zout → wereldwijde verbetering

Zowel tekort als overschot zijn gevaarlijk. Medische begeleiding bij twijfel over schildklierbalans.