Studie in Chronobiology International (433.268 Britse deelnemers, 38-73 jaar, 6,5 jaar follow-up): definitieve avondtypes (nachtbraker) hebben 10% hogere sterfte dan definitieve ochtendtypes.

Onderzoeksopzet

Categorieën: definitieve ochtend/avond, gematigde ochtend/avond. Gecorrigeerd voor leeftijd, slaapduur, bestaande gezondheidsproblemen. Alleen definitieve avondtypes hadden verhoogd risico.

Hoofdauteur Kristen Knutson (antropoloog): "Probleem: nachtbraker in ochtendleeuwerikwereld. Willen laat, moeten vroeg → tijden wakker worden/eten niet op juiste moment voor hun biologische klok."

Alternatieve verklaring

Laat opblijven = niet oorzaak, maar symptoom van onderliggende factoren: psychologische stress, verkeerd tijden eten, te weinig bewegen/slapen, nachtwakker, alcohol/drugs. "Hele reeks ongezonde gedragingen gelinkt aan laat opblijven."

Eerste sterfte-risico studie

Eerder: link late nachten ↔ metabole dysfunctie/hart-vaatziekten. Nu eerste keer sterfte onderzocht (Northwestern University).

Kun je veranderen?

Genetica speelt rol, maar omgeving evenveel. Knutson's advies:

• Morgens vroeg veel licht, avonds weinig (geen binge-watching).
• Vroeger naar bed, vasthouden.

Of samenleving buigt: werkuren afstemmen op chronotypes. Nachtbraker ≠ karakterfout, genetisch deels bepaald. Sommigen beter voor nachtdiensten. Toekomstonderzoek: chronotypes verschuiven helpen. Tussentijd: beste nachtrust tips – je leven hangt er letterlijk van af.