Puistjes en mee-eters vormen zich in de haarfollicel. Ze zijn de zichtbare manifestatie van acne, een aandoening die op elke leeftijd kan optreden maar piekt in de puberteit.

Vorming van een puistje (stap voor stap)

1. Talgklieren produceren zeem (talg) → loopt via haarzakje naar huidoppervlak.
2. Normaal: zeem transporteert dode huidcellen (keratinocyten) af.
3. Overactieve klieren (hormonen) → te veel talg.
4. Dode cellen + talg = prop in porie (microcomedoon).
5. Bacteriën (C. acnes) vermenigvuldigen zich in anaerobe omgeving.
6. Immuunreactie → zwelling, roodheid, hitte, pijn.
7. Follikelwand breekt → ontsteking verspreidt zich → zichtbare laesie.

Mee-eter (open comedoon) vs. witkopje (gesloten comedoon)

• Mee-eter: Porie open, prop geoxideerd door lucht → donkere kleur (NIET vuil!).
• Witkopje: Porie gesloten, prop wit/geel, niet geoxideerd.

Oorzaken & risicofactoren

• Erfelijkheid (sterke voorspeller).
• Hormonale veranderingen (puberteit, zwangerschap, cyclus).
• Zware/occlusieve make-up.
• Medicijnen: corticosteroïden, lithium, anticonvulsiva, anabole steroïden.
• Voeding: hoge GI, zuivel (bij sommigen).
• Stress, vocht, vervuiling.

Behandeling

• 2x/dag wassen met milde zeep, vingertoppen (geen washandje/spons).
• Nooit uitknijpen – verergering, littekens.
• OTC: benzoylperoxide of salicylzuur topicaal.
• >25-50% gezicht bedekt of geen verbetering na 6-8 weken → dermatoloog.
• Recept: topicaal retinoïde, oraal antibioticum, hormonale therapie, isotretinoïne.

Huidverzorging bij acne

• Lauw water, grondig afspoelen.
• Olievrije, non-comedogeen make-up.
• Zonbescherming (somige acne-middelen verlichten fotosensitiviteit).
• Geen schurende scrubs, alcoholhoudende toners.

Acne is geen hygiëneprobleem. Te veel wassen schaadt de barrière en verergeren acne.