Drie cruciale elektrolyten, drie mogelijke problemen
Natrium, kalium, calcium zijn essentieel voor vochtbalans, zenuw/spierfunctie, hartritme, botten. Afwijkingen geven specifieke syndromen.
Natrium (Na⁺) – referentie 135-145 mEq/L
- Hyponatriëmie (<135): te weinig inname, SIADH, diuretica, hart/nierfalen. → Duizeligheid, spierzwakte, krampen, coma.
- Hypernatriëmie (>145): waterverlies, diabetes insipidus, zoutoverdosis. → Verhoogde bloeddruk, verlaming, krampen, coma.
Calcium (Ca²⁺) – referentie 8,5-10 mg/dL (2,1-2,5 mmol/L)
- Hypocalciëmie: sepsis, hypoparathyreoidisme, vit D-tekort. → Paresthesieën (extremiteiten), tetanie, verwarring, duizeligheid.
- Hypercalciëmie: hyperparathyreoidisme, maligniteit, vit D-overdosis, thiaziden. → Vaak asymptomatisch begin; later polyurie, dehydratie, nierstenen, aritmieën.
Kalium (K⁺) – referentie 3,7-5,2 mEq/L
- Hypokaliëmie (<3,7): diuretica, braken, diarree, laetril. → Zwakte, krampen, aritmieën, obstipatie.
- Hyperkaliëmie (>5,2): nierfalen, ACE-remmers, kaliumsparende diuretica, acidoze. → **Levensbedreigende aritmieën**, spierzwakte, GI-bloeding.
Elektrolyten en sport
- Zweet = water + Na⁺/K⁺/Cl⁻/Mg²⁺.
- Bij >1u inspanning: sportdrank met Na⁺/K⁺/CHO voorkomt klachten.
- Test in training wat voor jou werkt (smaak, verdraagzaamheid).
Actieplan bij afwijkingen
- Herken symptomen.
- Stop verdere verliezen (bijv. diuretica herzien).
- Suppleer oraal (mild) of IV (ernstig) onder medisch toezicht.
- Behandel onderliggende ziekte.
