De zes essentiële voedingsstofgroepen
Naast de energieleverende macronutriënten (koolhydraten, eiwitten, vetten) heeft het lichaam vier niet-energetische, maar essentiële groepen nodig:
- Water – 60–65% van het lichaamsgewicht; onmisbaar voor vertering, absorptie, circulatie, temperatuurregulatie, afvalverwijdering. Drink 1,5–2 L per dag (inclusief uit voedsel).
- Vitamines – 13 essentiële vitamines (4 vetoplosbaar, 9 wateroplosbaar). Leveren geen calorieën, maar fungeren als cofactoren in honderden metabolische reacties (energieproductie, antioxidanten, bloedstolling, immuunfunctie, botgezondheid, etc.).
- Mineralen – Macromineralen (calcium, fosfor, magnesium, natrium, kalium, chlorider, zwavel) in grotere hoeveelheden; sporelementen (ijzer, zink, koper, jodium, selenium, mangaan, chroom, molybdeen, fluor) in sporen. Essentieel voor botten, zenuwgeleiding, spiercontractie, zuurstoftransport, enzymfunctie.
- Vezels – Onverteerbare koolhydraten (25–35 g/dag aanbevolen). Bevorder spijsvertering, verzadiging, bloedsuikerstabilisatie, cholesterolverlaging, darmsgezondheid. Bronnen: volkoren, groente, fruit, noten, peulvruchten.
Samenwerking
Deze stoffen werken synergistisch: vitamine D heeft calcium nodig voor botopbouw; vitamine C verhoogt ijzeropname; magnesium activeert vitamine D; vezels vertragen glucoseabsorptie. Een eenzaam supplement kan geen gevarieerd dieet vervangen.
Praktisch advies
- Drink water als hoofddrank.
- Eet elke dag 5–9 porties groente en fruit (kleurenrijk).
- Kies volkorenproducten, peulvruchten, noten, zaden.
- Beperk gezuiverde granen, toegevoegde suikers, verzadigde vetten.
- Overweeg een basismultivitamine alleen bij verhoogde behoefte of aangetoond tekort, na overleg met huisarts/diëtist.
