Reguleringsachtergrond

Supplementen vallen in VS onder voedselwetgeving (DSHEA 1994), geen strenge FDA-goedkeuring als medicijnen. Geen bewijs van veiligheid/werkzaamheid vereist voor marktaanbod. Kwaliteit, zuiverheid, dosering kunnen variëren.

Twee hoofdsupplementen

Creatine monohydraat

• Natuurlijk aminozuurderivaat (vlees, vis, eigen productie lever/nieren/pancreas).
• Verhoogt fosfocreatine in spieren → snellere ATP-herwinning bij korte, zware inspanningen (krachtsport, sprint).
• Bewijs: effectief voor kracht/spiermassa bij weerstandstraining. Niet voor uithoudingsprestaties.
• Veelvoorkomende bijwerkingen: gewichtstoename (waterretentie), maag-darmklachten, spierkrampen. Hoge doses → nier/leverschade risico.
• Niet voor kinderen/<18 jaar (ACS, ACSM adviseren tegen).

Androstenedion (andro)

• Hormoon (bijniere/gonaden) → testosteron/oestradiol.
• Als supplement vrij verkrijgbaar (VS), maar op dopingslijst (WADA, IOC, NCAA).
• Onderzoek: geen bewijs voor verhoogde testosteron, spiermassa of kracht.
• Bijwerkingen mannen: acne, testiculaire atrofie, oligospermie, gynaecomastie. Vrouwen: acne, kaalheid, stemverdieping. Beiden: verhoogd risico hartaanval/beroerte.

Conclusie

Creatine heeft bewijs voor kracht/spiermassa bij volwassenen, maar risico's bij hoge doses/nierproblemen. Andro is ineffectief en gevaarlijk. Natuurlijke supplementen (ZMA, methoxyisoflavone, ecdysterone) hebben onvoldoende bewijs. Voedsel, training, herstel zijn basis.