Wat is Candida?

Gist (meestal C. albicans) die natureel in darmen/mond/vagina/huid voorkomt. Bij disbalans (antibiotica, diabetes, immuundalend, hormonen, vocht/warmte) → overgroei → candidiasis.

Behandelduur per manifestatie

Lokalisatie	Behandeling (1e keus)	Verwachte duur	Opmerking
Vaginale gist	OTC: clotrimazol, miconazol, fenticonazol (crème/ovula 1-3-6 dagen). Fluconazol 150mg 1x po (recept).	Symptomen <3-7 dagen. Volledig: 1-2 wkn.	Partner behandelen alleen bij symptomen. Geen alcohol bij azolen.
Orale spruw	Nystatine suspensie (spoelen/likken) 4x/dag. Volwassenen: fluconazol 100-200mg 1x/dag.	Kinderen: 1-2 wkn. Volwassenen: 1-2 wkn.	Prothesen reinigen. Borstvoeding: moeder + kind behandelen.
Huid/intertrigo/luieruitslag	Clotrimazol/miconazol/ketoconazol crème 2x/dag.	Verbetering 1 wkn. Genezing 2 wkn.	Huid droog/houd schoon. Lucht laten komen.
Nagel (onychomycose)	Topisch: amorolfine 5% 1-2x/wkn 6-12 mnd. Systeem: terbinafine 250mg 1x/dag 3-6 mnd (levercheck).	Langzaam: nagel groeit 1-1,5 mm/maand. Visueel resultaat na maanden.	Topisch alleen bij <50% nagel, geen matrix betrokken.
Systemische/invasieve candidiasis	IV echinocandine (caspofungine) of amfotericine B (liposomaal).	2-4+ weken IV, daarna orale afbouw. Totaal 4-6 wkn.	IC/ziekenhuis. Hoge mortaliteit. Oogarts/neurologie consultatie.

'Systemische candidiasis' (alternatieve geneeskunde)

Concept: chronische overgroei darmen → aspecifieke klachten (moeheid, stemming, allergieën, 'hersenvuil'). Geen wetenschappelijke consensus. Behandeling (dieet laag suiker, probiotica, antifungals 6-12 mnd) niet bewezen effectief. Kan schadelijk zijn (lever, resistentie, vertraging echte diagnose). Raadpleeg huisarts voor klachten.

Belangrijk

• Diabetici: strikte glucoseregulatie essentieel.
• Antibiotica alleen op indicatie.
• Terugkerende infecties (>4x/jaar) → arts voor onderliggende oorzaak (diabetes, HIV, medicijnen).