De dikke darm (colon) is een 1,5 meter lange buis die water en voedingsstoffen absorbeert en afvalstoffen consolideert. Ziekten van de dikke darm geven uiteenlopende symptomen, afhankelijk van de onderliggende aandoening. Hieronder een overzicht van de meest frequente signalen.

Buikpijn

Buikpijn is een aspecifiek maar veelvoorkomend symptoom bij diverse colonaandoeningen: darmkanker, obstipatie, diarree, PDS, diverticulitis en ziekte van Crohn. De pijn kan krampachtig, steekend of doof zijn, constant of in golven, en kan vergezeld gaan van gevoel van opgeblaasdheid. Diverticulitis kenmerkt zich door pijn in de linksonderbuik. Misselijkheid en braken komen voor bij gastro-intestinale infecties en diverticulitis. Bij kinderen met Crohn of colitis ulcerosa kunnen voedingsdeficiënties, groeivertraging en vertraagde puberteit optreden.

Veranderingen in stoelgang

Bijna alle darmziektes veroorzaken afwijkingen in stoelpatroon: frequentie (vaker of zelders), consistentie (dunner of harder), moeite bij ontlasting. Darmkanker kan smalere stoel geven ('potloodstoel'). Colitis ulcerosa, PDS en infecties geven meestal diarree. Bloed in de stoel komt voor bij kanker, colitis ulcerosa, Crohn, poliepen en aambeien (helderrood, op de stoel of toiletpapier). Slijm in de stoel wijst op poliepen, kanker, PDS of Crohn. Een gevoel van onvolledige ontlasting (tenesmus) is typisch voor rektumkanker of proctitis.

Fistels en perianale klachten

Bij colitis ulcerosa of Crohn kan een fistel (abnormale verbinding) ontstaan tussen het rectum en de huid of andere organen. Dit geeft pijn bij stoelgang en afscheiding van pus.

Systemische symptomen

Gewichtsverlies en vermoeidheid zijn frequent bij darmkanker, Crohn en colitis ulcerosa. Koorts kan voorkomen bij Crohn en diverticulitis. Crohn en colitis ulcerosa worden samen als Inflammatoire Darmaandoeningen (IBD) gegroepeerd; naast darmklachten kunnen ze gewrichtsklachten, oogontstekingen, huidaandoeningen en leverproblemen (zoals primaire scleroserende cholangitis) geven.

Belang van tijdige diagnose

Omdat symptomen overlappen, is diagnostiek (bloedonderzoek, stoelonderzoek, endoscopie, beeldvorming) essentieel. Vroegtijdige herkenning verbetert de behandelresultaten en voorkomt complicaties.