Een vaginale gistinfectie (candidiasis) wordt veroorzaakt door overgroei van *Candida albicans* (90%) of andere *Candida*-soorten. Kenmerken: jeuk, brandend gevoel, witte kwarkachtige afscheiding (geurloos), rode geïrriteerde slijmvliezen. Behandeling: antimycotica (clotrimazol, miconazol, fluconazol). Maar **hoe weet u zeker dat de infectie verdwenen is?**
Tekenen van genezing (klinische criteria)
- Verdwijning van jeuk en brandend gevoel (meest gevoelige marker).
- Normalisatie van afscheiding: geen kwarkachtige, witte vlekken meer; normale heldere/witte, geurloze afscheiding terug.
- Verdwijning van roodheid, zwelling, fissuren** van de vulva/slijmvliezen.
- Geen pijn meer bij seks of plassen**.
Zelftest: vaginale infectietest (apotheek/drogist)
- Meet pH van vaginale afscheiding (normaal 3,8-4,5). Bij candidiasis vaak normaal/laag; bij bacteriële vaginose > 4,5.
- Sommige tests detecteren *Candida* antigenen (gevoeligheid ~90%, specificiteit ~95%).
- **Nuttig bij twijfel** of herhalende infecties.
Voltooien van de behandeling = cruciaal
- **Creme/ovula (clotrimazol, miconazol, fenticonazol)**: 1-3-6-14 dagen schema. **Volledige kuur afmaken**, ook als klachten eerder verdwenen.
- Fluconazol 150 mg 1x oraal: herhalen na 3 dagen bij ernstige/recidiverende infectie.
- Tijdens menstruatie: crème/ovula doorzetten (tenzij anders voorgeschreven).
Wanneer de infectie *niet* verdwenen is (therapieresistent / recidief)
- Symptomen terug na < 4 weken (recidief) of niet verdwenen na volledige kuur (resistentie).
- Risicofactoren: diabetes (onbeheerst), antibiotica, zwangerschap, pil, immuundeficiëntie, cortisol, strakke kleding, synthetische ondergoed, vochtige omgeving, partnerinfectie (balanitis).
- Non-albicans Candida (glabrata, krusei, tropicalis): minder gevoelig voor azolen → andere therapie (boric acid ovula, flucytosine, nystatine, echinocandine IV).
Wat te doen bij recidief (> 4x/jaar = recidiverende vulvovaginale candidiasis - RVVC)
- Bloedonderzoek: glucose HbA1c, HIV, immuunstatus.
- Cultuur + resistentiebepaling (identificeer *Candida*-soort).
- Onderhoudstherapie: fluconazol 150 mg 1x/week 6 maanden (dan afbouwen) – specialist voorschrift.
- Partnerbehandeling alleen bij symptomatische balanitis.
- Leefstijl: katoenen ondergoed, geen waslappen/zeep op vulva (alleen water), geen douchen, droog drogen, suikerbeperking.
Waarschuwing: niet elke jeuk/afscheiding is gist
- Bacteriële vaginose: grigige, visachtige geurige afscheiding, pH > 4,5 → metronidazol/clindamycine.
- Trichomonas: geelgroen, schuimend, geurig → metronidazol (partner mee behandelen).
- Dermatosen: lichen sclerosus, eczema, psoriasis, contactallergie (wasmiddel, wasverzachter, condoom, lubrificant).
- Vulvaire kanker / VIN (zeldzaam, maar bij persisterende klachten > 50 jaar: biopsie).
Conclusie: U bent genezen als klachten (jeuk, brand, afscheiding, roodheid) **volledig verdwenen zijn** na een **volledige behandelkuur**. Bij twijfel of recidief: **huisarts / gynaecoloog** voor test, cultuur en aangepaste therapie. Zelfmedicatie met herhalende crèmes zonder diagnose verergert resistentie en vertraagt genezing.
