De basis: eiwitten in uw lichaam
~25% van alle lichaamseiwitten is collageen. Het is het structurele fundament van bindweefsel. Kraakbeen is een type bindweefsel: cellen (chondrocyten) in een matrix van collageen, eiwitten, suikers.
Wat ze gemeen hebben: kracht & flexibiliteit
- Collageen in pezen (spier→bot) & ligamenten (bot→bot) → beweeglijkheid
- Kraakbeen bedekt botuiteinden in gewrichten → buffer, glad glijden, bescherming tegen wrijving
Hoe ze verschillen
Kraakbeen – 3 typen
- Hyalien (meest): oor, neus, luchtpijp, strottenhoofd, kleine luchtpijpjes, rib-sternum verbinding
- Elastisch: oorlepels, eustachische buis, epiglottis
- Fibrokraakbeen: sponsachtig – tussenwervelschijven, schaambeensymphysis (bekken)
Collageen – veelzijdig structureel
- Binnenste huidlaag (dermis): stevigheid, elasticiteit
- Slijmvliezen, zenuwen, bloedvaten: ondersteuning
- Beschermende huls om nieren, milt
Gevolgen collageenafbraak
- Oorzaken: UV-straling, roken, veroudering
- Zichtbaar: rimpels, slapere huid
- Scheurbuik (vit C tekort): slechte collageensynthese → broze botten, geen nieuw bot, openende littekens/wonden
- Auto-immuun: sclerodermie, lupus, reumatoïde artritis (immuunsysteem aanvalt collageen)
Gevolgen kraakbeenafbraak
- Osteoartrose (meest voorkomend): verlies beschermende laag → bot-op-bot → pijn, stijfheid, ontsteking
- Botsporen (osteophyten) aan onbeschermde gewrichten
- Heup: ligamenten/spieren zwak & stijf
- Meniscusruptuur (knie) = kraakbeenschade
Bescherming
- Zonbescherming, rookstop, gezond gewicht
- Voldoende vitamine C (collageensynthese)
- Beweging (ondervoedt kraakbeen via cyclische belasting)
- Vroegtijdige behandeling gewrichtsklachten
Collageen en kraakbeen zijn de onzichtbare architecten van ons bewegingsapparaat. Ze goed verzorgen = actief, pijnvrij ouder worden.
