Alcohol: een psychoactief medicijn met directe effecten

Alcohol is de meest misbruikte psychoactieve stof ter wereld. Al bij lage doses: verminderde coördinatie, verstoord oordeel, verhoogd ongeluksrisico. Het is geen 'genotmiddel' zonder risico – het is een celgif met dose-afhankelijke effecten.

Acute effecten per dosis

Fase	BAC (promille)	Effecten
Licht	0,2-0,5	Ontspanning, verminderde remmingen, lichte euforie
Matig	0,5-1,5	Verwarring, duizeligheid, onduidelijke spraak, misselijkheid, braken
Zwaar	1,5-3,0	Slaap, onbeheerste bewegingen, geheugenlucken (black-out), hypotermie
Lethaal	>3,0-4,0	Coma, ademhalingsstilstand, dood

Kater following day: hoofdpijn, dorst, vermoeidheid, misselijkheid – tekenen van uitgedroogdheid, acetylaldehyde-toxiciteit, immuunreactie.

Langetermijneffecten op organen

Lever: de verbrandingsoven

• Eerst vetlever (omkeerbaar)
• Dan alcoholhepatitis (ontsteking)
• Uiteindelijk cirrose (littekenweefsel, onomkeerbaar)
• Complicaties: porteale hypertensie, ascites, varizen, hepatische encefalopathie (hersenvervaging door ammoniak)
• Levertransplantatie: enige redding bij einde-stadium – maar vaak geweigerd bij actief drinken

Alcoholvergiftiging: medische noodsituatie

Binge-drinken (5+ eenheden in korte tijd) → snelle hartslag, vertraagde ademhaling, coma, hypothermie, beschadigde braafreflex → verstikking in eigen braaksel. Kenmerken: niet te wekken, blauw/bleek, onregelmatige ademhaling, overgeven in bewusteloosheid. Bel 112. Recovery position. Geen koffie, koude douche, 'laten uitsuilen'.

Overige risico's

• Kanker: mond, keel, slokdarm, lever, borst, darm (IARC groep 1)
• Hersenen: dementie, atrofie, neuropatie (B1-tekort), cognitieve afname
• Maag/darm: gastritis, ulcer, pancreatitis, malabsorptie
• Hart: hypertensie, cardiomyopathie, arythmie, bloedstollingstoornissen
• Reproductief: foetaal alcohol syndroom (mentale/fysieke schade ongeboren kind), fertiliteitsproblemen
• Immuun: verhoogde infectiegevoeligheid, slechtere wondheling

Verslaving: fysiologisch en psychologisch

• Tolerantie: meer nodig voor zelf effect
• Ontwenningsverschijnselen: trillen, angst, krampen, hallucinaties, delirium tremens (levensbedreigend)
• Craving, controleverlies, doordrinken trotz negatieve gevolgen

Conclusie

Er is geen veilige hoeveelheid alcohol voor iedereen. De Gezondheidsraad: niet drinken of maximaal 1 glas per dag, niet elke dag. Bij twijfel, zwangerschap, medicijngebruik, lever/hart/hersenaandoeningen: volledige abstinente. Je lichaam verdient beters.