Testosteron & spermaproductie: onlosmakelijk verbonden

Leeftijd grootste factor: na 60e -20% testosteron, na 80e -30-40% (Cleveland Clinic). Andropauze = mannelijke menopauze. Maar spermaproductie kan hoog blijven tot hoge leeftijd.

Diagnose

• Oligospermie: <20 miljoen/ml sperma (Mayo Clinic).
• Ontdekt vaak na 1 jaar onvruchtbaarheid.
• Hypogonadisme (laag testosteron): Lage libido, ED, minder beharing, testikelgevoeligheid.

Oorzaken hypogonadisme

• Primair (testikel): Trauma, veroudering, Klinefelter (XXY), alcohol, chemo/bestraling.
• Secundair (hersenen - hypothalamus/hypofyse): Puberale vertraging, hersentumor, veroudering, medicijnen, obesitas.

Behandeling & kinderwens

• Testosteronvervanging (TRT): Verhoogt testosteron, MAAR onderdrukt eigen productie → **spermatogenese stopt** (tijdelijk/permanent) (Dr. Werner).
• Kinderwens + laag testosteron: TRT **vermijden**. Alternatieven: hCG-injecties, clomifene, anastrozol, FSH – stimuleren eigen productie.
• IVF/ICSI mogelijk bij zeer lage telling.

Andere oorzaken lage spermatelling

• Epididymale obstructie/afweer, ED, ejaculatiestoornissen.
• Chemotherapie.
• Varicocele (kruiike venezen scrotum) – chirurgisch corrigeerbaar.
• Hittestress, roken, alcohol, anabolen, stress.

Actieplan

1. Huisarts: testosteron (totaal/vrij), LH, FSH, prolactine, spermiogram.
2. Uroloog/andrologen: differentiaal diagnostiek.
3. Leefstijl: koelere testissen, rookstop, gezond gewicht, antioxidanten, zink, omega-3.
4. Kinderwens? **Geen TRT** – kies fertiliteitsbevorderende therapie.