Wat is Xanax?

Xanax (alprazolam) is een benzodiazepine met kalmerend effect. Snel werkend (15 min), halfwaardetijd 12-15 uur. FDA-goedgekeurd voor korte behandeling (max 8 weken) van paniekstoornis.

Paradoxaal reacties

Bij 5-10% van gebruikers (vooral kinderen/ouderen): nervositeit, agressiviteit, gewelddadig gedrag, fobieën, OCD, suïcidale gedachten, hallucinaties, paranoia. Kunnen na kort en langdurig gebruik optreden.

Fysieke bijwerkingen

Droge mond, ademhalingsveranderingen, duizeligheid, verwardheid, slaperigheid, geheugenverlies, ataxie (onduidelijke spraak). Overdosis: extreme slaperigheid, hypoventilatie, verminderde motoriek, flauwvallen, coma, dood. Combinatie met alcohol/andere depressiva verhoogt risico. Psychomotorische stoornissen → verkeersongevallen, vallen, breuken. Ouderen lopen groter risico.

Psychologische effecten

Persoonlijkheidsveranderingen: narcistische trekken, onvoorzichtigheid, oververtrouwen. Xanax dempt neurotransmitters die betrokken zijn bij empathie en angst bij bedreiging. Resultaat: minder bezorgd om schade aan anderen of echte dreiging.

Tolerantie en verslaving

Tolerantie ontstaat snel bij krachtige benzodiazepines. Dosering verhogen leidt tot verslaving. Stoppen is net zo moeilijk als bij andere krachtige middelen.

Hersenaantasting

Langdurig gebruik (ook lage doses) kan leiden tot cognitieve stoornissen en vergroting van cerebrale ventrikels (teken van hersenaantasting), volgens onderzoek geciteerd in Archives of General Psychiatry (1989).