Wat zijn lymfeklieren?

Kleine, bonenvormige organen langs lymfvaten. Filteren lymfe → verwijderen bacteriën, virussen, tumorcellen. Bevatten lymfocyten (B/T-cellen).

Twee hoofdcategorieën

• Hodgkin-lymfoom (HL): Reed-Sternberg cellen, bimodale leeftijdspiek (20-30, >55), uitstekende prognose (>90% genezing).
• Non-Hodgkin-lymfoom (NHL): Heterogene groep (>60 subtypen), meer volwassenen/oudere, variabele prognose (indolent vs agressief).

Symptomen (B-symptomen = prognostisch belangrijk)

Koorts >38°C (onverklaard, >2 weken)

Nachtelijk zweten (lakken nat)

Gewichtsverlies >10% in 6 maanden (ongewild)

Jeuk (pruritus) – therapy-resistent, geen huiduitslag

Vermoeidheid, prestatiedaling

Borstpijn, hoest, dyspneu (mediastinale massa)

Buikpijn, volgevoel (miltsplenomegalie)

Symptoom	Beschrijving
Gezwollen lymfeklieren	Pijnloos, rubberachtig, mobiel (hals, oksel, lies). Meest eerste teken.

Diagnostiek

1. Anamnese + lichamelijk onderzoek (lymfeklierstations).
2. Bloed: differentiele telling, LDH, β2-microglobuline, nier/lever, HIV, hepatitis, EBV/CMV.
3. Imaging: CT hals/thorax/abdomen (stadiëring), PET-CT (metabolische activiteit).
4. Biopsie (excisioneel/incisioneel) van lymfeklier = goudstandaard. Immunhistochemie, flowcytometrie, cytogenetica (FISH), moleculair.
5. Beenmergbiopsie (stadiëring).
6. Liquorpunctie bij verdacht op CNS-betrokkenheid.

Stadiëring (Ann Arbor)

• Stadium I: 1 lymfeklierregio.
• Stadium II: ≥2 regio's één zijde diafragma.
• Stadium III: regio's beide zijden diafragma.
• Stadium IV: diffuus orgaanbetrokkenheid (beenmerg, lever, long).
• A = geen B-symptomen; B = met B-symptomen.

Behandeling (globale principes)

• HL: ABVD chemotherapie ± radiotherapie (vroege stadia) → hoge cure rate.
• NHL agressief (DLBCL): R-CHOP (rituximab + CHOP) → curatief.
• NHL indolent (folliculair): watch-and-wait of rituximab ± chemotherapie.
• Herhaald/refractair: hoogdosis chemo + autologe stamceltransplantatie, CAR-T celtherapie, bispecifieke antilichamen.

Wanneer huisarts raadplegen?

Gezwollen lymfeklier >2-3 cm, >2-3 weken aanwezig, hard/vaste textuur, supravakculaire lokatie, B-symptomen. Huisarts → echografie → spoedverwijzing hemato/oncologie.