Traditie en actieve stof

Mariadistel (Silybum marianum) >2000 jaar gebruikt voor lever/milt. Actief complex: silymarine (silybine, silychristine, silydianine). Modern onderzoek: leverbescherming, galactsenen, hepatitis, vergiftiging.

Overleving bij cirrose

Twee dubbelblinde RCTs (4 jaar, ~170 patiënten elk):

• Studie 1: 58% overleving vs 38% placebo (significant).
• Studie 2: vergelijkbare trend, net niet significant.

Suggestie: mariadistel kan sterfte bij cirrose verminderen.

Bescherming tegen medicijn-toxiciteit

Dier-/labdata: bescherming tegen paracetamol, alcohol, fenothiazines, fenytoïne. Maar: 12-weken RCT (222 patiënten) toonde geen bescherming tegen tacrine (Alzheimer)-geïnduceerde hepatitis.

Overige toepassingen (preklinisch/vroeg klinisch)

• Stralingsschade: antioxidant, leverbescherming (80-200 mg 1-3x/dag).
• Longkanker: ondersteuning ontgifting (80-160 mg 2-3x/dag).
• Silymarine/silybine: preklinisch effectief tegen prostaat-, borst-, eierstok-, dikke darm-, long-, huid-, blaaskanker. Chemopreventie en vermindering chemotherapie-bijwerkingen onderzocht.

Veiligheid en bijwerkingen

Uitstekend veiligheidsprofiel. Zwangerschap/lactatie: veilig (voedselgeschiedenis). Dierstudies: geen toxiciteit bij hoge doses. Humane studie (2.637 deelnemers): zeldzaam ernstig abdominaal ongemak, meestal milde maag-darmklachten.

Interacties

Geen bekende clinisch relevante interacties. Eén rapport: silybine kan CYP-enzym remmen → mogelijke verlaagde effectiviteit orale anticonceptiva/andere medicijnen. Klinische relevantie onzeker.

Conclusie

Mariadistel is veilig en veelbelovend bij cirrose en als adjunct. Maar: geen bewijs voor curatieve werking bij hepatitis of kanker bij mensen. Gebruik als supplement, niet als vervanging van standaardzorg. Overleg met specialist.