Metaal-op-metaal vs metaal-op-polyethyleen heupprothesen

Type	Omschrijving	Slijtage/mechanisme	Risico's
Metaal-op-Polyethyleen (MoP)	Metaal kop (coCr) in polyethyleen inlay (kunststof)	Polyethyleen slijt sneller → deeltjes → osteolyse (botontbinding) → loslating prothese	Osteolyse, luxatie, revisie. Moderne gecrooslinkt PE (XLPE) veel duurzamer.
Metaal-op-Metaal (MoM)	Metaal kop (groter) in metaal bekken (coCr legering Vitallium)	Metaal-op-metaal slijtage → metaalionen (Co, Cr) + metaaldeeltjes → locale reactie (ALVAL, pseudotumor) + systemische toxiciteit	ALVAL (aseptische lymfoctaire vasculaire associëerde letsel), pseudotumor, metaalionen in bloed, neurologische/hart/thyroid klachten (discussie). Betere uithouding dan oude MoP.

Symptomen van loslating / falen

• Pijn (heup, lies, dij, knie - referred)
• Bewegingsbeperking, stijfheid, klappen/klikken
• Lossen prothese → instabiliteit, vallen
• Zwelling, roodheid, warmte (infectie differentiaal!)
• Systeemsymptomen (moeheid, cognitief, cardiaal) bij hoge metaalionen (MoM).

Diagnostiek

• Röntgen (AP heup + bekken): luxatie, osteolyse, loslating, slijtage.
• Metaalionen in bloed (Co, Cr) → bij MoM jaarliks screening (MHRA: >7 ppb = verhoogd, >119 ppb = actie).
• MRI (MARS protocol) / echografie voor weke delen (pseudotumor, ALVAL, abces).
• Punctie (infectie uitsluiten).

Behandeling: Revisieheupprothese

• Eén of meer componenten vervangen.
• Volledige revisie (stam + bekken) bij osteolyse/loslating.
• Complexer, langere revalidatie, hogere complicatierisico's (infectie, luxatie, breuk, zenuwschade) dan primaire.
• Resultaten: goed bij ervaren chirurg, specialistische centra.

Dermatitis / metaalallergie

Contactallergie voor cobalt/chroom/nikkel → locale huidreactie, maar ook systemisch type IV reactie mogelijk. Patch test. Revisie naar keramiek/oxinium/hooggecrooslinkt PE.

Advies voor patiënten met MoM

• Jaarlijks controle: röntgen + metaalionen bloed.
• Bij klachten/verhoogde ionen → orthopedisch chirurg (revisie-expertise).
• Geen routinematige preventieve revisie zonder indicatie.