Gastro-enteritis ('maaggriep', hoewel niet influenza) is een virale ontsteking van maag en darmen. Hoofdverwekkers: norovirus (volwassenen), rotavirus (kinderen), adenovirus, sapovirus, astrovirus. Hoog besmettelijk (feecaal-orale route, aerosolen bij braken, gecontamineerd voedel/water/oppervlakken).
Incubatie & symptomen
- Incubatie: 12-48 uur (norovirus), 1-3 dagen (rotavirus).
- Symptomen: plotselinge braken (vaak projectiel), waterige diarree, buikkrampen, misselijkheid, lichte koorts (38-39°C), hoofdpijn, spierpijnen, vermoeidheid.
- Duur: 24-72 uur (norovirus), 3-8 dagen (rotavirus).
Behandeling: symptomatisch & preventie dehydratatie
- ORS (orale rehydratatiezouten): WHO-formule (glucose + elektrolyten). Gouden standaard. Klein frequent drinken (5-10 mL/min). Kant-en-klaar sachets (ORS, Oralit, Normolyt) of zelf maken: 1L water + 6 TL suiker + 0,5 TL zout + 0,5 TL bakpoeder.
- Voeding: zo snel mogelijk hervatten (BRAT-dieet verouderd). Normaal dieet tolereren. Baby's: voeding voortzetten (borstvoeding/formule).
- Medicatie: loperamide (alleen volwassenen, geen bloed/mucus in stoel, geen hoge koorts), ondansetron (op recept, bij persistent braken), probiotica (L. rhamnosus GG, S. boulardii – kan duur verkorten). Geen antibiotica (virale oorzaak).
- Rust.
Rode vlaggen: direct huisarts/SEH
- Teken van dehydratie: droge mond, geen tranen, ingezonken ogen/fontanelle, weinig/plas, duizeligheid, verwarring.
- Bloed in stoel of braken.
- Koorts >39°C of >3 dagen.
- Scherpe buikpijn (appendicitis, invaginatie).
- Immunocompromitteerd, zwanger, >65j, chronische ziekten.
Preventie
- Handhygiëne: wasen na toilet, voor eten, na wissel/baby, na zorg.
- Desinfectie oppervlakken: chlooroplossing (0,1% actief chloor) – norovirus is alcoholbestendig!
- Rotavirusvaccinatie baby's (6-24 weken, 2-3 doses).
- Isolatie ziek huisgenoot (eigen toilet, handdoeken, keukengerei).
