Differentiaaldiagnose van acute gastro-enteritis met braken & diarree
1. Virale gastro-enteritis (maaggriep/24u-ziekte)
- Oorzaak: Norovirus (volwassenen), Rotavirus (kinderen), Adenovirus, Astrovirus.
- Symptomen: plotselinge, heftige braken + waterige diarree, buikkramen, koorts, rillingen, hoofdpijn, spierpijn.
- Duur: 24-72 uur. Zeer besmettelijk (fecaal-oraal, aerosol).
- Behandeling: ORS, rust, geen medicijnen nodig.
2. Voedselvergiftiging (voedselintoxicatie/infectie)
- Oorzaak: bacteriële toxin (S. aureus, B. cereus - emetisch type) of bacteriële infectie (Salmonella, Campylobacter, E. coli, Clostridium perfringens).
- Inkuur: 1-6u (toxin) tot 12-48u (infectie).
- Symptomen: braken, diarree, buikpijn, koorts (infectie), zwakte.
- Bron: onvoldoende gekookt vlees/vis, ei, rijst/pasta (B. cereus), salades, onpasteuriseerde melk.
3. Stress & angst (functionele maag-darmklachten)
- Gut-brain axis: stress → verhoogde motiliteit, verhoogde secretie, viscerale hypergevoeligheid.
- Symptomen: diarree, braken, buikpijn, misselijkheid, harteigen bewegingen, zweetuitbarstingen.
- Context: examen, conflict, trauma, angststoornis. Geen koorts/bloed.
- Behandeling: ademhalingsoefeningen, mindfulness, CBT, eventueel loperamide/ondansetron kort.
4. Lactose-intolerantie
- Lactase deficiëntie → onverteerde lactose in kolom → osmotische diarree + fermentatie → gas, krampen, braken (minder frequent).
- Na zuivelconsumptie. Diagnose: H2-ademtest / eliminatiedieet. Behandeling: lactase tabletten, lactosevrije producten.
5. Virale gastro-enteritis (herhaald voor nadruk op besmettelijkheid/ernst)
Zie punt 1. Kan epidemieën veroorzaken (scholen, verpleeghuizen, cruiseschepen). Hygiëne cruciaal.
Alarm signalen → direct arts/SEH
- Teken uitgedroging (zie art. 1019326800/828)
- Bloed in stoel/braken
- Koorts >38,5°C >2 dagen
- Scherpe, locale buikpijn (appendicitis, diverticulitis, obstructie)
- Medicijnen niet binnen kunnen houden
- Immuungecompromitteerd, zwanger, >70j, <2j
